به گزارش پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور کیومرث لرستانی ؛ با تأکید بر ضرورت توسعه کشتهای کمآببر در استان کرمانشاه، اظهار داشت: آفتابگردان آجیلی، انغوزه، زعفران، حبوبات و برخی گیاهان دارویی از جمله محصولاتی هستند که با مصرف آب کمتر میتوانند ارزشافزوده بالایی ایجاد کنند و توسعه آنها به کاهش فشار بر منابع آب، افزایش درآمد کشاورزان و حرکت به سمت کشاورزی پایدار کمک میکند.
وی افزود: آفتابگردان آجیلی یکی از مهمترین نمونههای کشت کمآببر و اقتصادی در استان است و کرمانشاه از استانهای دارای جایگاه بالا در تولید این محصول در کشور محسوب میشود؛ با توجه به قیمت و متوسط عملکرد، این محصول در شرایط فعلی میتواند تا حدود دو میلیارد تومان در هر هکتار درآمد ایجاد کند.
این کارشناس کشاورزی با اشاره به ظرفیت انغوزه، بیان کرد: انغوزه نیز از گیاهان دارویی با ارزش اقتصادی بالاست که در برخی اراضی کمبازده استان قابلیت توسعه دارد و میتواند درآمدی حدود ۷ تا ۸ میلیارد تومان برای هر هکتار ایجاد کند؛ ضمن اینکه بازار داخلی و خارجی مناسبی دارد و برای تولید به مصرف بالای آب و عملیات کشاورزی سنگین نیازمند نیست.
لرستانی ادامه داد: زعفران نیز از دیگر محصولات کمآببر و دارای ارزش افزوده بالاست که علاوه بر ارزش غذایی و دارویی، ظرفیت صادراتی و اشتغالزایی بالایی دارد و بهویژه میتواند برای زنان روستایی فرصت شغلی ایجاد کند؛ این محصول پس از استقرار مزرعه، چندین سال قابلیت بهرهبرداری دارد و نیاز آبی و عملیات سالانه آن نسبت به بسیاری از محصولات زراعی پایینتر است.
وی تصریح کرد: با عملکرد حدود ۱۰ کیلوگرم زعفران از سال سوم و قیمتهای فعلی، امکان ایجاد درآمد حدود ۲ میلیارد تومان در هر هکتار وجود دارد؛ این محصول به آبیاریهای محدودی نیاز دارد و پیاز آن نیز چند سال در خاک باقی میماند و قابلیت تولید دارد؛ ضمن اینکه استان کرمانشاه که در گذشته برای توسعه زعفران نیازمند واردات پیاز بود، اکنون از ظرفیت مزارع داخلی برای تأمین بخشی از پیاز مورد نیاز برخوردار است.
حبوبات انتخابی اقتصادی برای کشاورزی کمآببر
این کارشناس کشاورزی با اشاره به ظرفیت حبوبات، گفت: لوبیا چیتی و لوبیا قرمز از محصولات پرمصرف خانوار و دارای ارزش غذایی بالا هستند که در مقایسه با محصولاتی مانند ذرت و چغندرقند، آب کمتری مصرف میکنند و دوره رشد کوتاهتری دارند.
لرستانی افزود: این محصولات در مناطق مختلف استان، متناسب با شرایط اقلیمی، قابلیت کشت بهعنوان کشت اول، کشت دوم و کشت انتظاری را دارند و از نظر اقتصادی نیز میتوانند درآمد قابل توجهی برای بهرهبرداران ایجاد کنند.
وی همچنین ترب سیاه، ترب سفید، شلغم، آفتابگردان و برخی محصولات با دوره رشد کوتاه را از دیگر گزینههای قابل بررسی دانست و گفت: این محصولات در برخی مناطق حتی با وجود محدودیت کشت دوم، قابلیت استفاده از پنجرههای زمانی موجود در تقویم زراعی را دارند و میتوان از منابع آب موجود برای تولید محصولاتی با مصرف آب پایینتر بهره گرفت.
نخود محصولی کمآببر با ارزش غذایی بالا
این کارشناس کشاورزی با تأکید بر جایگاه نخود در کشاورزی استان، اذعان کرد: نخود یکی از محصولات مهم کمآببر کرمانشاه است که علاوه بر ارزش اقتصادی، از نظر امنیت غذایی نیز اهمیت دارد و بهدلیل برخورداری از پروتئین بالا میتواند بخشی از نیاز غذایی خانوارها را تأمین کند و در شرایط افزایش قیمت گوشت، نقش بیشتری در سبد غذایی داشته باشد.
وی افزود: کرمانشاه از قطبهای اصلی تولید نخود کشور است، اما سرانه مصرف این محصول در استان پائین است؛ نخود علاوه بر ظرفیت صادرات و ارسال به سایر استانها، در تناوب زراعی با غلات نیز نقش مهمی دارد و میتواند به پایداری نظامهای زراعی کمک کند.
لرستانی خاطرنشان کرد: مصرف نخود نباید به غذاهایی مانند آبگوشت و فلافل محدود شود و میتوان با توسعه فرآوری و تولید محصولات جدید، بازار مصرف آن را گسترش داد؛ حتی نمونههایی مانند بستنی نخود نشان میدهد که ظرفیتهای جدیدی برای فرآوری این محصول وجود دارد و باید زمینه معرفی بیشتر محصول تولیدشده در استان به مردم و تقویت بازار داخلی فراهم شود.
توسعه گیاهان دارویی در اراضی کمبازده
این کارشناس کشاورزی با اشاره به تنوع اقلیمی کرمانشاه، گفت: استان ظرفیت مناسبی برای تولید طیف وسیعی از گیاهان دارویی کمآببر دارد؛ سیاهدانه، زیره و برخی انواع فلفل از جمله محصولاتی هستند که با مصرف آب و هزینه تولید نسبتاً پایین، میتوانند ارزش افزوده ایجاد کنند و حتی در سطوح کوچک زمین نیز قابلیت تولید داشته باشند.
لرستانی افزود: توسعه گیاهان دارویی علاوه بر افزایش درآمد، از نظر اشتغالزایی و استفاده از نیروی کار محلی نیز اهمیت دارد و میتواند برای بهرهبردارانی که زمین یا منابع آب محدودی دارند، یک گزینه اقتصادی باشد.
وی با اشاره به ظرفیت جایگزینی برخی گیاهان دارویی با کشتهای ممنوعه، عنوان کرد: در مناطقی که اراضی کمبازده وجود دارد، میتوان با برنامهریزی اصولی از ظرفیت گیاهانی مانند انغوزه استفاده کرد و بدون تحمیل هزینههای سنگین و فشار مضاعف بر منابع آب و خاک، زمینه ایجاد درآمد برای خانوارهای روستایی را فراهم کرد.
انتخاب محصولات بر اساس بهرهوری آب
این کارشناس کشاورزی با تشریح مفهوم کشت کمآببر، گفت: محصول کمآببر الزاماً فقط محصولی نیست که نیاز آبی مطلقاً پایینی داشته باشد؛ محصولاتی که طول دوره رشد کوتاهتری دارند، دفعات آبیاری کمتری نیاز دارند یا با آبیاری تکمیلی قابل تولید هستند نیز در این گروه قرار میگیرند.
لرستانی افزود: برخی محصولات دیم که قابلیت کشت آبی دارند و برخی محصولات آبی که امکان کشت دیم دارند نیز میتوانند در برنامه اصلاح الگوی کشت قرار گیرند؛ بنابراین معیار اصلی باید بهرهوری آب باشد؛ یعنی محصول با توجه به میزان آب مصرفی، مدت زمان اشغال زمین، تعداد عملیات کشاورزی و هزینههای تولید، بیشترین ارزش اقتصادی را ایجاد کند.
وی با اشاره به تفاوت محصولات کمآببر با کشتهای پرآببر تصریح کرد: برای نمونه، چغندرقند محصولی ارزشمند است، اما دوره رشد طولانی و نیاز آبی و نهادهای بالاتری دارد؛ بنابراین در شرایط محدودیت منابع آب باید سهم محصولات مختلف بر اساس ظرفیت منابع و بازده اقتصادی آنها تعیین شود.
اصلاح الگوی کشت برای حفظ منابع آب
این کارشناس کشاورزی تأکید کرد: تغییر اقلیم و برداشت غیرمجاز و بیش از ظرفیت از منابع آب زیرزمینی، ضرورت توسعه محصولات کمآببر را افزایش داده است؛ این رویکرد میتواند همزمان به حفظ سفرههای زیرزمینی، کاهش مصرف آب، کاهش هزینه تولید و تثبیت درآمد کشاورزان و روستاییان کمک کند.
لرستانی گفت: توسعه کشتهای کمآببر نباید صرفاً در سطح یک دستگاه دنبال شود، بلکه استانداری، سازمان جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، امور آب و سایر دستگاههای مرتبط باید در قالب یک برنامه مشترک، اصلاح الگوی کشت را دنبال کنند.
وی افزود: بخشی از تسهیلات و سرمایهگذاریهای بخش کشاورزی نیز میتواند بهصورت هدفمند به محصولاتی اختصاص یابد که ضمن مصرف آب کمتر، ارزش افزوده و بازده اقتصادی بالاتری دارند؛ حتی در شرایط کاهش تسهیلات، هدایت منابع محدود به سمت این محصولات میتواند اثربخشی بیشتری داشته باشد.
این کارشناس کشاورزی در پایان گفت: توسعه محصولات کمآببر میتواند یکی از محورهای اصلی کشاورزی پایدار در کرمانشاه باشد؛ مسیری که با کاهش فشار بر منابع آب و خاک، استفاده از اراضی کمبازده، کاهش هزینههای تولید و افزایش ارزش افزوده، امکان حفظ و افزایش درآمد خانوارهای کشاورز را فراهم میکند.
انتهای خبر/
منبع: شبکه اطلاعرسانی مرصاد