به گزارش پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا نصوری ؛ با اشاره به تلاش دشمن برای تأثیرگذاری بر باورهای مهدوی، اظهار داشت: جنگ شناختی و ادراکی با جنگ نظامی تفاوت دارد؛ در این جنگ، ذهن و باور انسان‌ها هدف قرار می‌گیرد و افرادی که از نظر اعتقادی، ایمانی و اطلاعاتی از استحکام کافی برخوردار نیستند، بیشتر در معرض تأثیرپذیری قرار می‌گیرند.
وی با بیان اینکه دشمن تلاش می‌کند امام زمان (عج) را با تصویری نادرست به جامعه جهانی معرفی کند، افزود: امام مهدی (عج) منجی عدالت، رحمت، خوبی‌ها و زیبایی‌هاست و رسالت ایشان به تعلیم، تربیت و رشد عقلانی و اخلاقی انسان‌ها مربوط می‌شود؛ بنابراین، ضروری است معارف مهدوی به‌درستی تبیین شود و اجازه ندهیم روایت‌های نادرست، جای شناخت واقعی از امام زمان (عج) را بگیرد.
ضرورت آمادگی علمی برای زمینه‌سازی ظهور
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت با اشاره به ضرورت آمادگی علمی و معرفتی برای ظهور، تصریح کرد: یاران امام زمان (عج) باید از دانش و توانایی لازم برخوردار باشند تا بتوانند در مسیر هدایت انسان‌ها نقش‌آفرینی کنند. این آمادگی به شناخت مبانی اسلام و آگاهی از باورها و ادیان دیگر نیز نیاز دارد تا زمینه گفتگو، هدایت و تربیت فراهم شود.
نصوری با تأکید بر ضرورت رشد علمی و فکری جامعه، گفت: اگر از نزدیک‌شدن به قله‌های علم و فناوری سخن می‌گوییم، باید این پیشرفت در تربیت، اندیشه و تفکر نخبگان نیز نمایان باشد؛ جامعه منتظر باید از نظر علمی و معرفتی رشد کند و برای ایفای مسئولیت‌های خود در مسیر زمینه‌سازی ظهور آمادگی داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه آمادگی برای ظهور در سه حوزه بینش، ارزش و رفتار قابل بررسی است، بیان کرد: انسان باید ابتدا جایگاه امام زمان خود را بشناسد و از نظر فکری و اعتقادی به شناخت صحیحی برسد؛ سپس اخلاق و ارزش‌های خود را با معیارهای دینی بسنجد و در مرحله بعد، رفتار و شیوه زندگی‌اش را با این شناخت هماهنگ کند.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت با اشاره به ماجرای حضرت زهرا (س) و جایگاه امامت، عنوان کرد: در نقل این ماجرا، هنگامی که از حضرت زهرا (س) درباره چرایی حضورنیافتن امام در میان مردم پرسیده شد، ایشان بر جایگاه امام تأکید کردند و این معنا را یادآور شدند که مردم باید به‌دنبال امام خود بروند. شناخت امام و درک جایگاه او، مسئولیتی است که هر فرد باید برای تحقق آن تلاش کند.
نصوری با اشاره به آیه ۷۱ سوره اسراء، خاطرنشان کرد: قرآن کریم می‌فرماید هر گروهی در روز قیامت با امام خود خوانده می‌شود؛ ازاین‌رو، هر انسان باید بررسی کند که در دوران زندگی خود تا چه اندازه امام زمانش را شناخته، رضایت او را در نظر گرفته و در مسیر مورد تأیید او حرکت کرده است.
وی با تأکید بر اهمیت اصلاح اخلاق و رفتار فردی، گفت: در آیه ۱۰۵ سوره توبه آمده است که خداوند، پیامبر و مؤمنان اعمال انسان را می‌بینند؛ همان‌طور که فرد هنگام مشاهده پلیس ممکن است در رفتار خود تجدیدنظر کند، باید توجه داشته باشد که اعمال و رفتار او همواره در معرض نظارت الهی است و لازم است اخلاق خود را با معیارهای مورد رضایت خداوند و پیامبر (ص) هماهنگ کند.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت افزود: پیامبر اکرم (ص) در زندگی مسلمانان الگو هستند و موضوع امامت و مهدویت نیز در روایات جایگاه مهمی دارد؛ بنابراین، شناخت امام زمان نباید صرفاً به دانستن چند مطلب محدود شود؛ این شناخت باید در اخلاق، رفتار، روابط خانوادگی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی انسان اثر بگذارد.
نصوری با اشاره به اهمیت دعای عهد، گفت: دعای عهد فرصتی برای مرور پیمان انسان با امام زمان (عج) است و فرد می‌تواند هر روز از خود بپرسد که آیا زندگی شخصی، رفتار با همسر و فرزندان، ارتباط با والدین، همسایگان و همکاران و عملکرد اجتماعی‌اش به مسیر مورد رضایت امام نزدیک شده است یا خیر؛ این نگاه، آمادگی برای ظهور را از یک مفهوم ذهنی به مسئولیتی روزانه تبدیل می‌کند.
وی با بیان اینکه فرهنگ انتظار باید در جامعه تقویت شود، تصریح کرد: زمینه‌سازی ظهور تنها با ابراز علاقه یا دعا محقق نمی‌شود؛ بلکه لازم است روح حاکم بر جامعه در مسیر انتظار قرار گیرد؛ اگر قرار است جامعه برای ظهور آماده شود، باید فرهنگ ابتذال به فرهنگ انتظار تبدیل شود و افراد برای ایجاد این تحول در زندگی خود و محیط پیرامونشان تلاش کنند.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت با اشاره به شخصیت حضرت ابوالفضل العباس (ع)، ایشان را الگویی برجسته در اطاعت از امام دانست و گفت: حضرت ابوالفضل (ع) در دوران امامت امام حسن مجتبی (ع) و امام حسین (ع) زندگی کرد و در مسیر اطاعت از امام خود وفادار ماند؛ در روز عاشورا نیز با وجود شرایط دشوار، وفاداری خود را به امام حسین (ع) نشان داد و به الگویی از تسلیم در برابر امام تبدیل شد.
نصوری افزود: انسان منتظر باید در زندگی خود از این الگو پیروی کند و پیوسته بسنجد که رفتار، گفتار، انتخاب‌ها و حتی شیوه کسب درآمد و مصرف او تا چه اندازه با رضایت امام زمان (عج) هماهنگ است؛ انتظار واقعی باید در تصمیم‌های روزمره دیده شود، نه اینکه تنها در مناسبت‌های مذهبی یا هنگام حضور در مکان‌های زیارتی به یاد امام باشیم.
وی با اشاره به اهمیت رعایت قوانین و مقررات اجتماعی، بیان کرد: کسی که مدعی انتظار امام زمان (عج) است، باید اطاعت‌پذیری را از زندگی روزمره خود آغاز کند؛ برای نمونه، فردی که از آمدن امام سخن می‌گوید، اما چراغ قرمز را نادیده می‌گیرد و مقررات را رعایت نمی‌کند، باید در ادعای خود بازنگری کند؛ زیرا اطاعت از امام با بی‌توجهی به مسئولیت‌های فردی و اجتماعی سازگار نیست.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت با اشاره به تجربه‌های تاریخی دوران امامت امام حسن مجتبی (ع)، خاطرنشان کرد: در تاریخ، افرادی وجود داشتند که در شرایط حساس از همراهی با امام خود فاصله گرفتند یا در مسیر اطاعت دچار تزلزل شدند؛ این تجربه‌ها نشان می‌دهد که ادعای همراهی با امام به‌تنهایی کافی نیست و وفاداری باید در عمل و در موقعیت‌های دشوار آشکار شود.
نصوری با اشاره به توجه دشمن به موضوع مهدویت، گفت: دشمنان به‌خوبی می‌دانند که باورهای اعتقادی می‌توانند در شکل‌گیری هویت و جهت‌گیری جوامع نقش داشته باشند؛ به همین دلیل، تلاش می‌کنند با مطالعه و شناخت این باورها، روایت مورد نظر خود را ارائه دهند؛ در چنین شرایطی، لازم است ما نیز شناخت علمی و عمیق‌تری از امام زمان (عج) و معارف مهدوی داشته باشیم.
وی با اشاره به مطالب مطرح‌شده از سوی برخی مقام‌های آمریکایی درباره ماهیت اعتقادی تقابل با ایران، افزود: وقتی از جنگ با ایران به‌عنوان تقابلی اعتقادی سخن گفته می‌شود، باید این موضوع را جدی گرفت و از آن برای افزایش آگاهی جامعه بهره برد؛ دشمن در تلاش است باورهای ما را بشناسد و در برابر آن موضع‌گیری کند؛ بنابراین، ما نیز باید با تقویت شناخت و آگاهی، در برابر روایت‌سازی‌های نادرست آمادگی داشته باشیم.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت با اشاره به مطالعات تیموتی فرنیش درباره مهدویت و قیام‌های تاریخی منتسب به مهدی، گفت: برخی پژوهشگران غربی سال‌ها درباره مفهوم مهدی و جریان‌های تاریخی مرتبط با آن مطالعه کرده‌اند و این موضوع نشان می‌دهد که مسئله مهدویت در محافل پژوهشی و حتی برخی حوزه‌های نظامی و راهبردی مورد توجه قرار گرفته است؛ در مقابل، لازم است مراکز علمی و آموزشی ما نیز شناخت معارف مهدوی را جدی‌تر دنبال کنند.
نصوری با انتقاد از معرفی نادرست امام زمان (عج) در برخی روایت‌های غربی، تصریح کرد: در بعضی از این روایت‌ها، امام مهدی (عج) با مفهوم دجال یا نیرویی تهدیدکننده پیوند داده می‌شود؛ درحالی‌که در نگاه اسلامی، امام زمان (عج) مظهر رحمت، عدالت و هدایت است؛ مقابله با چنین تصویرسازی‌هایی به تبیین علمی معارف مهدوی و پاسخ‌گویی دقیق به شبهات نیاز دارد.
وی با بیان اینکه نباید از طرح شبهات و ادعاهای نادرست درباره مهدویت صرفاً هراس داشت، افزود: گاهی طرح یک موضوع انحرافی می‌تواند فرصتی برای توضیح صحیح معارف دینی فراهم کند؛ اهل بیت (ع) با جهل و ناآگاهی مقابله می‌کردند و امروز نیز باید با رویکردی عالمانه، زمینه شناخت بیشتر مردم را فراهم کرد تا پاسخ به شبهات به تقویت باورهای صحیح منجر شود.
نقش رسانه‌ها در شکل‌گیری باورهای مهدوی
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت با اشاره به نقش رسانه‌ها در شکل‌گیری باورهای عمومی، بیان کرد: جنگ شناختی تنها از مسیر ابزارهای نظامی پیش نمی‌رود، بلکه رسانه‌ها، تولیدات هنری و روایت‌های فرهنگی نیز در آن نقش دارند. ازاین‌رو، باید نسبت به محتوایی که درباره امام زمان (عج)، مهدویت و آینده جهان منتشر می‌شود، حساس بود و با تبیین دقیق و مستند، اجازه نداد روایت‌های نادرست در ذهن جامعه تثبیت شود.
نصوری با اشاره به برخی برداشت‌های نادرست درباره ظهور و حوادث آخرالزمان، گفت: در برخی روایت‌سازی‌ها تلاش می‌شود ظهور امام زمان (عج) با جنگ، خشونت و وحشت معرفی شود؛ درحالی‌که چنین تصویرهایی نباید بدون بررسی سند و محتوای روایات پذیرفته شود؛ لازم است معارف مهدوی با تکیه بر منابع معتبر و تبیین عالمانه در اختیار جامعه قرار گیرد تا زمینه سوءاستفاده از باورهای دینی کاهش یابد.
وی همچنین با اشاره به ضرورت شناخت جریان‌های فکری و مذهبی اثرگذار در جهان، خاطرنشان کرد: برخی جریان‌ها برداشت‌های خاصی از پایان تاریخ و ظهور منجی دارند و بر اساس همین باورها، تحولات سیاسی و منطقه‌ای را تفسیر می‌کنند؛ شناخت این دیدگاه‌ها به ما کمک می‌کند روایت‌های مختلف را بهتر بشناسیم و در برابر تلاش برای تحریف مفاهیم دینی و معرفی نادرست جایگاه امام مهدی (عج) آگاهانه‌تر عمل کنیم.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت با تأکید بر ضرورت تقویت فرهنگ انتظار در برابر ابتذال فرهنگی، گفت: یکی از اهداف جنگ شناختی، تغییر سبک زندگی مؤمنانه و جایگزین‌کردن آن با رفتاری است که با ارزش‌های دینی فاصله دارد؛ رسانه‌ها و ابزارهای هنری در این زمینه نقش دارند و جامعه منتظر باید ضمن توجه به مسائل معرفتی، از هویت و سبک زندگی خود نیز مراقبت کند.
۴ گام اساسی برای زمینه‌سازی ظهور
نصوری با بیان اینکه زمینه‌سازی ظهور به چهار اقدام اساسی نیاز دارد، اظهار داشت: نخست، افزایش معرفت و شناخت نسبت به امام زمان (عج) است؛ دوم، تقویت محبت و پیوند قلبی با امام؛ سوم، اطاعت در عمل و هماهنگ‌کردن رفتار با خواسته‌های دینی؛ و چهارم، فعالیت و تلاش عملی برای یاری حجت خدا، متناسب با توانایی و مسئولیت هر فرد.
وی افزود: شناخت و محبت باید در رفتار انسان نمود پیدا کند. فرد باید از خود بپرسد که امام زمان (عج) تا چه اندازه دغدغه اصلی زندگی اوست و آیا برای نزدیک‌شدن به اهداف و ارزش‌های مورد تأیید امام تلاش می‌کند یا خیر؛ اگر مسائل مادی و روزمره همه ذهن انسان را به خود مشغول کند و یاد امام تنها به نیمه شعبان یا حضور در مسجد جمکران محدود شود، این وضعیت نشان می‌دهد که فرهنگ انتظار هنوز به بخش اصلی زندگی او تبدیل نشده است.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت با اشاره به خطر مدعیان دروغین و سوءاستفاده از اعتقادات مردم، تصریح کرد: برخی افراد با بهره‌برداری از مشکلات و نیازهای مردم، ادعاهای دروغین مطرح می‌کنند و آن‌ها را از مسیر صحیح باورهای دینی دور می‌سازند؛ در چنین شرایطی، افزایش آگاهی دینی و شناخت معارف مهدوی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند تا افراد بتوانند ادعاهای نادرست را تشخیص دهند و فریب جریان‌های انحرافی را نخورند.
نصوری با تأکید بر اینکه انتظار باید به فعالیت و مسئولیت‌پذیری منجر شود، گفت: دعا و ذکر جایگاه خود را دارند، اما به‌تنهایی همه وظیفه انسان منتظر را پوشش نمی‌دهند. هر فرد باید متناسب با توانایی خود برای اصلاح رفتار، کاهش آسیب‌های اجتماعی، تقویت ارزش‌های دینی و گسترش معارف مهدوی تلاش کند و سهمی در آماده‌سازی جامعه برای ظهور داشته باشد.
وی با اشاره به روایتی از امام کاظم (ع)، بیان کرد: انسان باید همواره خود را برای یاری امام زمان (عج) آماده نگه دارد و این آمادگی را در زندگی روزانه تمرین کند؛ انتظار تنها به معنای چشم‌به‌راه‌بودن نیست؛ بلکه فرد باید با رفتار درست، پایبندی به ارزش‌ها و تلاش در مسیر دین نشان دهد که برای یاری امام خود آمادگی دارد.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد مهدویت با بیان اینکه حرکت در مسیر یاری امام زمان (عج) ممکن است با دشواری و تمسخر دیگران همراه باشد، افزود: انسان نباید در برابر این موانع ناامید شود؛ مهم آن است که با استقامت و تلاش، مسیر خود را ادامه دهد و در حد توان برای گسترش فرهنگ انتظار و ترویج معارف مهدوی نقش‌آفرینی کند.
ظرفیت‌های آموزشی برای ترویج معارف مهدوی
نصوری با معرفی ظرفیت‌های آموزشی بنیاد مهدویت، گفت: علاقه‌مندان می‌توانند از محتوای علمی، کلیپ‌ها، پادکست‌ها، مجلات، نشریات و پاسخ‌های ارائه‌شده به پرسش‌های مهدوی در پایگاه‌های این مجموعه استفاده کنند؛ همچنین مدرسه مجازی مهدویت، دوره‌های آموزشی رایگان و محتوای ویژه کودکان و نوجوانان، فرصت‌هایی برای افزایش شناخت خانواده‌ها از معارف مهدوی فراهم کرده است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اختصاص زمانی هرچند کوتاه در طول روز به مطالعه و شناخت امام زمان (عج)، پیگیری محتوای معتبر و توجه به حضور امام در همه ابعاد زندگی می‌تواند به تقویت معرفت و محبت مهدوی کمک کند. جامعه منتظر باید این باور را از سطح شعار فراتر ببرد و آن را در رفتار فردی و اجتماعی خود نشان دهد.
انتهای خبر/
منبع: شبکه اطلاع‌رسانی مرصاد