به گزارش خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور آغاز آبگیری چنین سدی، در ظاهر باید نشانه ورود یک طرح زیرساختی به مرحله بهرهبرداری و تحقق بخشی از این امیدها باشد، اما آنچه امروز درباره سد آناهیتا محل نگرانی است، نه اصل پروژه، بلکه کیفیت ورود آن به مرحله آبگیری و میزان رعایت الزامات فنی، زیستمحیطی و بهداشتی در این مرحله حساس است.
وجود سازههای رها شده و تیرهای برق در بستر سد آناهیتا نگران کننده است
جواد سعیدی کارشناس ارشد عمران در گفتگو با خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور اظهار داشت: در تصاویر و مشاهدات میدانی از محدوده مخزن سد آناهیتا، پیش از آغاز آبگیری و همزمان با آن، بقایای متعددی دیده میشود که از منظر فنی و بهداشتی محل ابهام و نگرانی است.
وی افزود: خانهها و سازههای نیمهتخریبشده باقیمانده از روستای قرهگزلو بالا، تیرهای انتقال برق، نخالههای ساختمانی، قطعات آسفالت و ایزوگام ، درختان بریده یا نیمهخشک و بخشهایی از پوشش گیاهی و… که هنوز بهطور کامل جمعآوری نشدهاند، نشان میدهد که پاکسازی مخزن پیش از آبگیری بهصورت کامل انجام نشده است.
سعیدی ادامه داد : در همه پروژههای سدسازی، پاکسازی کامل یا حداکثری محدوده مخزن، یکی از اقدامات پایهای پیش از آبگیری محسوب میشود؛ زیرا مخزن سد قرار نیست تنها یک حوضه ذخیره موقت باشد، بلکه منبعی است که کیفیت آب آن میتواند برای سالها بر کشاورزی، محیطزیست و در صورت استفاده برای شرب، بر سلامت مردم اثر بگذارد.
وی خاطرنشان کرد: از منظر فنی، باقیماندن پوشش گیاهی، درختان، ریشهها و سایر مواد آلی در مخزن باعث میشود این مواد پس از آبگیری بهتدریج تجزیه شوند و این تجزیه بار آلی آب را افزایش میدهد و میتواند منجر به بالا رفتن شاخصهایی مانند BOD و COD، کاهش اکسیژن محلول در برخی لایههای مخزن و ایجاد شرایط نامطلوب کیفی شود.
این کارشناس ارشد عمران تصریح کرد: پیامد چنین وضعیتی ممکن است بهصورت ایجاد بو و طعم نامطلوب، تغییر رنگ آب، افزایش احتمال رشد جلبکها و دشوارتر شدن کنترل کیفیت آب بروز کند. اما زمانی که بحث استفاده احتمالی از این آب برای شرب مطرح باشد، اهمیت این مسئله بسیار بیشتر میشود.
وی ادامه داد: افزایش مواد آلی طبیعی در آب خام، در فرآیند گندزدایی، بهویژه در تماس با کلر، میتواند زمینه تشکیل محصولات جانبی گندزدایی از جمله تریهالومتانها و هالواستیکاسیدها را فراهم کند؛ ترکیباتی که کنترل آنها در سامانههای تصفیه آب اهمیت جدی دارد و بالا بودن آنها از منظر بهداشت عمومی قابل اغماض نیست به همین دلیل، هرچه بار آلی آب خام در مخزن بیشتر باشد، فرآیند تصفیه برای تولید آب شرب سالم پیچیدهتر، پرهزینهتر و حساستر خواهد شد.
وی تاکید کرد: در کنار مواد آلی، باقی ماندن نخالههای ساختمانی، بقایای سازهها، قطعات آسفالت و اجزای زیرساختی در محدوده مخزن نیز نگرانیهای دیگری ایجاد میکند زیرا برخی از این مواد ممکن است در تماس طولانیمدت با آب، بخشی از ترکیبات خود را به محیط آبی منتقل کنند ترکیبات قیری، مواد نفتی، پوششهای رنگی، فلزات موجود در قطعات فلزی یا اجزای ساختمانی، همگی از جمله عواملی هستند که باید پیش از آبگیری از بستر مخزن خارج شوند، زیرا در غیر این صورت امکان ورود تدریجی برخی آلایندهها به آب وجود خواهد داشت.
سعیدی ابراز داشت: حتی اگر غلظت این مواد در کوتاهمدت بالا نباشد، از منظر بهداشت آب شرب، اصل بر پیشگیری است نه آزمون و خطا ؛ منبعی که احتمال دارد در آینده برای آب شرب استفاده شود، باید از همان ابتدا با سختگیرانهترین ملاحظات فنی و بهداشتی مدیریت شود، نه آنکه بعداً با هزینههای سنگین تصفیه و کنترل، آثار قصور اولیه جبران شود.
این کارشناس ارشد عمران اذعان داشت: از منظر بهرهبرداری نیز وضعیت موجود نگرانکننده است وجود سازههای رهاشده، تیرهای برق، نخالهها و اجسام حجیم در محدوده مخزن میتواند در آینده برای عملکرد تأسیسات آبگیر، پایش مخزن، عملیات نگهداری و حتی ایمنی دسترسی مشکل ایجاد کند هر مانعی که در این مرحله در مخزن باقی بماند، ممکن است در سالهای بعد به یک مسئله عملیاتی تبدیل شود؛ مسئلهای که رفع آن پس از آبگیری بهمراتب دشوارتر و پرهزینهتر از پاکسازی پیش از آبگیری است به بیان دیگر، هزینهای که امروز از آن صرفنظر میشود، ممکن است فردا چند برابر در قالب عملیات اصلاحی، پایش فشردهتر، تصفیه پیچیدهتر و مداخلات فنی جبرانی بازگردد.
چراغعلی گروسی در گفتکو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور به وضعیت تیر برقهای جا مانده در این سد اشاره کرد و اظهار داشت: برق آن منطقه حدود یک ماه پیش قطع شده و پیمانکار تیر چراغ برق ها را خارج خواهد کرد و مشکلی برای گردشگری پیش نخواهد آمد.
وی افزود: سد آناهیتا با هدف تأمین آب شرب شهر کنگاور، کشاورزی و صنعت احداث شده است و در حال حاضر ۱۷ میلیون متر مکعب آب در سد آناهیتا ذخیره شده و با توجه به پیشبینی بارشهای اردیبهشتماه، احتمال سرریز شدن سد وجود دارد.
فرماندار کنگاور خاطرنشان کرد: شهر کنگاور یکی از مناطق دارای تنش آبی استان است که هماکنون فقط از طریق چاههای حفاریشده تأمین میشود و با ادامه روند خشکسالی، خطر کمآبی و حتی قطعی آب در سالهای آتی کاملاً محتمل است لذا سد آناهیتا مهمترین گزینه برای تأمین آب پایدار این منطقه است.
گروسی همچنین از بررسی در اختیار گذاشتن آب سد آناهیتا به کشاورزان برای نخستینبار خبر داد و گفت: در صورت تأیید نهایی، آب این سد در اختیار دیمکاران و برای کشت دوم ذرت علوفهای قرار خواهد گرفت.
همچنین با در شدن سد آناهیتا و افزایش بازدید مردم از این منطقه احتمال شنا و بروز حادثه در این مکان بالاست به خاطر اهمیت این موضوع در این خصوص با رئیس اداره ورزش و جوانان کنگاور و غواص دو ستاره کشوری به گفتگو نشستیم تا از خطرات شنا در سدها آگاه شویم .
شیب تند دیواره و موانع زیرآبی؛ خطرات پنهان سدها
داود مبرا، رئیس اداره ورزش و جوانان کنگاور و غواص دو ستاره کشوری نیز با توجه به فرا رسیدن فصل گرما و احتمال شنای جوانان و نوجوانان در بستر سد آناهیتا هشدار داد: شیب تند دیواره و موانع زیرآبی؛ از جمله خطرات پنهان سدها است که امکان شنا در سدها را غیر ممکنه و احتمال غرق شدگی را افزایش میدهد.
وی با توجه به پر شدن تدریجی سد آناهیتا ، نکات ایمنی حیاتی را برای خانوادهها تشریح کرد و افزود: در سد آناهیتا (کبوترلانه) کنگاور، شیب بسیار تند دیوارهها و عدم کفتراشی مناسب مثل وجود درختان، تیر برقها و گیاهان در کف و دیوارههای زیر آب باعث میشود که حتی شناگران ماهر هم در صورت لغزش یا غرق شدن، به راحتی نتوانند خود را نجات دهند و این موانع زیرآبی خطر را چند برابر میکنند.
رئیس اداره ورزش و جوانان کنگاور با لحنی دلسوزانه از والدین خواست: عاجزانه از شما پدر و مادرها تقاضا داریم اگر قصد تفریح به این سدها را دارید، لحظهای از بچههایتان چشم برندارید.
وی تصریح کرد: بیتوجهی در این شرایط میتواند به دلیل همین موانع پنهان، به فاجعه منجر شود بیایید با هوشیاری، از وقوع هرگونه اتفاق ناگواری جلوگیری کنیم.
این هشدارها در حالی مطرح میشود که سد کبوترانه نیز در حال پر شدن است و حضور خانوادهها در این مناطق افزایش یافته است.
به گزارش خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور سد آناهیتا همچنان میتواند یک زیرساخت مؤثر و ارزشمند برای منطقه باشد، اما این ارزش زمانی محقق میشود که آبگیری و بهرهبرداری آن بر پایه تکمیل واقعی مراحل اجرایی، رعایت استانداردهای فنی و توجه جدی به کیفیت بلندمدت آب انجام شود.
✍گزارش به قلم زینب رشتیانی خبرنگار و فعال رسانهای