در دهههای اخیر، گسترش شهرنشینی، افزایش وابستگی به خودروهای شخصی، کاهش تحرک بدنی و محدودیت فضاهای عمومی مناسب برای پیادهروی و ورزش، موجب افزایش بیماریهای غیرواگیر از جمله بیماریهای قلبی و عروقی، دیابت، چاقی و اختلالات ناشی از کمتحرکی شده است. بر اساس مطالعات سازمان جهانی بهداشت، کمتحرکی فیزیکی یکی از مهمترین عوامل خطر در بروز بیماریهای مزمن محسوب میشود و توسعه زیرساختهای پیادهمحور از مؤثرترین راهکارهای کاهش این مخاطرات به شمار میآید.
از منظر شهرسازی نوین، ایجاد مسیرهای پیادهروی استاندارد و فضاهای عمومی سلامتمحور، یکی از شاخصهای اصلی شهرهای انسانمحور است. تجربه موفق بسیاری از شهرهای کشور در احداث جادههای سلامت نشان داده است که این فضاها ضمن افزایش میزان فعالیت بدنی شهروندان، به ارتقای تعاملات اجتماعی، افزایش حس تعلق مکانی، تقویت سرمایه اجتماعی و کاهش آسیبهای اجتماعی نیز کمک شایانی میکنند.
شهرستان کنگاور با برخورداری از ظرفیتهای طبیعی، اقلیمی و فرهنگی مناسب، قابلیت بالایی برای اجرای چنین پروژهای دارد. احداث جاده سلامت در یکی از محورهای مناسب شهری یا حاشیه شهر میتواند مجموعهای از کارکردهای سلامت، ورزشی، تفریحی، آموزشی و زیستمحیطی را به صورت همزمان تأمین کند. طراحی این مجموعه میتواند شامل مسیرهای استاندارد پیادهروی و دوچرخهسواری، تجهیزات ورزش همگانی، فضاهای استراحت، مبلمان شهری، روشنایی مناسب، ایستگاههای سلامت، فضای بازی کودکان، مسیرهای ویژه سالمندان و افراد دارای معلولیت و همچنین توسعه پوشش گیاهی و فضای سبز باشد.
از منظر زیستمحیطی نیز اجرای این طرح میتواند آثار مثبت متعددی به همراه داشته باشد. توسعه فضای سبز در طول مسیر، بهبود کیفیت هوا، کاهش آلودگیهای صوتی، تعدیل دمای محیط، افزایش نفوذپذیری خاک و ارتقای شاخصهای زیستمحیطی شهری را به دنبال خواهد داشت. همچنین ایجاد کریدورهای سبز شهری میتواند در حفظ تنوع زیستی و ارتقای کیفیت منظر شهری نقش مؤثری ایفا کند.
از بعد اقتصادی، جاده سلامت را باید نوعی سرمایهگذاری بلندمدت در حوزه سلامت عمومی تلقی کرد. کاهش هزینههای درمانی ناشی از بیماریهای مرتبط با کمتحرکی، افزایش بهرهوری نیروی انسانی، ارتقای جذابیت شهری، رونق فعالیتهای خدماتی و تفریحی پیرامون مسیر و افزایش ارزش اقتصادی اراضی مجاور از جمله پیامدهای مثبت اقتصادی این پروژه خواهد بود. تجربه شهرهای مختلف کشور نشان میدهد که هزینه احداث و نگهداری چنین فضاهایی در مقایسه با منافع اجتماعی، بهداشتی و اقتصادی حاصل از آن بسیار ناچیز است.
علاوه بر این، جاده سلامت میتواند به عنوان یک فضای چندمنظوره شهری، زمینه برگزاری همایشهای پیادهروی خانوادگی، برنامههای فرهنگی، جشنوارههای سلامت، آموزشهای شهروندی و فعالیتهای اجتماعی را فراهم کند و به بستری برای تقویت مشارکت عمومی و نشاط اجتماعی تبدیل شود.
با توجه به سیاستهای کلان کشور در حوزه توسعه ورزش همگانی، ارتقای سلامت جامعه، بهبود کیفیت محیط زیست شهری و تحقق اهداف توسعه پایدار، احداث جاده سلامت در شهرستان کنگاور یک نیاز واقعی و یک مطالبه منطقی شهروندان محسوب میشود. این پروژه نه تنها یک اقدام عمرانی، بلکه سرمایهگذاری راهبردی در حوزه سلامت، محیط زیست، سرمایه اجتماعی و آینده شهر است.
از این رو انتظار میرود فرمانداری، شهرداری، شورای اسلامی شهر، اداره ورزش و جوانان، شبکه بهداشت و درمان، اداره راه و شهرسازی و سایر دستگاههای ذیربط با انجام مطالعات مکانیابی، تأمین اعتبارات لازم و جلب مشارکت بخش خصوصی و شهروندان، زمینه اجرای این پروژه ارزشمند را فراهم آورند.
بیتردید احداث جاده سلامت در کنگاور میتواند به عنوان یکی از ماندگارترین پروژههای سلامتمحور شهرستان، نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، توسعه ورزش همگانی، بهبود شاخصهای سلامت و حرکت به سوی شهری سالم، پویا، زیستپذیر و آیندهنگر ایفا کند.
✍ جواد سعیدی -کارشناس ارشد عمران
انتهای خبر/