به گزارش پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور؛ در دنیایی که اعداد و مناسبتهای تقویمی برای بسیاری از افراد به نمادی از خوشیمنی، ماندگاری یا تفاوت تبدیل شدهاند، این نگاه به یکی از حساسترین مقاطع زندگی انسان، یعنی لحظه تولد نیز راه یافته است؛ تمایل به ثبت تاریخهای خاص، اگرچه در نگاه نخست یک انتخاب شخصی به نظر میرسد، اما زمانی که بر تصمیمهای پزشکی اثر بگذارد، ابعاد آن از یک سلیقه فردی فراتر رفته و به موضوعی قابل تأمل در حوزه سلامت و حقوق شهروندی تبدیل میشود.
پیشرفتهای پزشکی، امکان نجات جان مادران و نوزادان در شرایط پرخطر را بیش از هر زمان دیگری فراهم کرده است، اما استفاده از این ظرفیتها خارج از ضرورتهای درمانی، میتواند فلسفه اصلی مداخلات پزشکی را تحتالشعاع قرار دهد؛ هنگامی که معیار تعیین زمان تولد، نه آمادگی جسمی مادر و جنین، بلکه جذابیت یک تاریخ در تقویم باشد، این پرسش مطرح میشود که مرز میان انتخاب آگاهانه و تصمیم پرخطر کجاست؟
در این میان، ابعاد مختلف این پدیده تنها به مسائل پزشکی محدود نمیشود؛ بلکه موضوعاتی مانند ثبت هویت، باورهای اجتماعی، فرهنگ عمومی و مسئولیت نهادهای متولی نیز در شکلگیری و مدیریت آن نقش دارند؛ گزارش پیش رو با مرور دیدگاه متخصصان زنان و زایمان، مسئولان حوزه سلامت و مدیران ثبت احوال، تلاش میکند ابعاد این پدیده و پیامدهای آن را از زوایای مختلف بررسی کند.
پیامدهای سزارین زودهنگام برای مادر و نوزاد
هدی الشریف در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ نسبت به افزایش درخواست سزارینهای انتخابی همزمان با نزدیکشدن به تاریخهای رُند هشدار داد و اظهار داشت: انجام سزارین پیش از موعد و بدون اندیکاسیون پزشکی، علاوه بر افزایش خطر بروز مشکلات تنفسی در نوزاد، میتواند زمینهساز عوارضی برای مادر و کودک شود؛ ازاینرو زمان زایمان باید بر اساس شرایط پزشکی و روند طبیعی بارداری تعیین شود، نه صرفاً بهدلیل علاقه به یک تاریخ خاص.
وی با بیان اینکه درخواست برای سزارینهای انتخابی در سالهای اخیر روندی افزایشی داشته است، افزود: متأسفانه این موضوع به نوعی به یک مد اجتماعی تبدیل شده و برخی خانوادهها با وجود آگاهی از عوارض این اقدام، همچنان بر انجام زایمان در تاریخ دلخواه خود اصرار دارند.
این متخصص زنان و زایمان ادامه داد: در بسیاری از موارد، خانوادهها تنها بهدلیل رُند بودن تاریخ تولد یا همزمانی آن با سالروز تولد یکی از اعضای خانواده، خواستار زایمان زودتر از موعد میشوند؛ در حالی که چنین تصمیمی میتواند سلامت مادر و نوزاد را با مخاطره روبهرو کند.
عوارض سزارین زودهنگام برای نوزاد
الشریف مهمترین عارضه سزارین زودهنگام را کامل نشدن رشد ریههای جنین عنوان کرد و گفت: ریه نوزاد برای تکامل به زمان کافی نیاز دارد؛ معمولاً در جنین دختر این روند تا حدود هفته سی و هشتم بارداری و در جنین پسر تا حدود هفته سی ونهم ادامه دارد؛ بنابراین خارج کردن جنین پیش از تکمیل این فرآیند، احتمال بروز مشکلات تنفسی را افزایش میدهد و ممکن است نوزاد پس از تولد به بستری در بخش مراقبتهای ویژه، دریافت دارو و حمایتهای تنفسی نیاز پیدا کند؛ در حالی که با ادامه طبیعی بارداری در بسیاری از موارد میتوان از این مشکلات پیشگیری کرد.
وی با اشاره به دیگر پیامدهای سزارین پیش از موعد، تصریح کرد: پایان زودهنگام بارداری موجب قطع زودتر از موعد ارتباط خونی مادر و جنین میشود؛ موضوعی که میتواند احتمال کمخونی نوزاد را افزایش دهد، بر روند طبیعی تکامل او اثر بگذارد و خطر بروز برخی حساسیتها و آلرژیها را نیز بیشتر کند.
زمان طبیعی زایمان و تکامل جنین
این متخصص زنان و زایمان با تأکید بر اینکه آغاز خودبهخودی دردهای زایمانی بخشی از فرآیند طبیعی بارداری است، عنوان کرد: زمانی که بدن مادر و جنین برای زایمان آماده میشوند، مجموعهای از تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک رخ میدهد که نقش مهمی در سازگاری نوزاد با زندگی خارج از رحم دارد؛ بنابراین هرگونه تصمیم برای خاتمه بارداری باید بر اساس نظر پزشک و اندیکاسیونهای علمی اتخاذ شود.
الشریف با اشاره به وضعیت استان کرمانشاه نیز گفت: خوشبختانه بهدلیل ممنوع بودن انجام سزارین درخواستی، میزان این موارد در کرمانشاه نسبت به برخی استانها و کلانشهرها از جمله تهران و اصفهان کمتر است.
وی در ادامه با تأکید بر اهمیت سلامت روان در دوران بارداری، اذعان کرد: آرامش روانی مادر و حمایت عاطفی خانواده، از مهمترین عوامل مؤثر بر رشد و تکامل جنین است و باید همپای مراقبتهای جسمی مورد توجه قرار گیرد.
این متخصص زنان و زایمان افزود: استرس و تنشهای دوران بارداری میتواند زمینهساز برخی مشکلات رفتاری و روانی در کودکان و همچنین افزایش احتمال افسردگی پس از زایمان در مادر شود؛ بنابراین کاهش اضطراب و ایجاد محیطی آرام برای مادر، یکی از مهمترین اصول مراقبتهای دوران بارداری است.
آموزش تخصصی، راهکار کاهش سزارینهای انتخابی
الشریف یکی از عوامل افزایش سزارینهای انتخابی را کمبود آموزشهای تخصصی دانست و تصریح کرد: آموزش درباره سلامت باروری و بارداری باید از پیش از ازدواج آغاز شود و در تمام مراحل بارداری ادامه یابد؛ این آموزشها نباید تنها به تغذیه و فعالیت بدنی محدود باشد، بلکه لازم است موضوعاتی مانند سلامت روان، مدیریت استرس، تقویت ارتباط عاطفی مادر و جنین و پیامدهای تصمیمهای غیرعلمی نیز بهصورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به نتایج برخی مطالعات در حوزه سلامت دوران بارداری، بیان کرد: بررسیها نشان میدهد شرایطی مانند دیابت، فشار خون یا استرس مادر در دوران بارداری میتواند خطر ابتلا به برخی بیماریهای مزمن از جمله دیابت و فشار خون را در سالهای بعد زندگی فرزند افزایش دهد؛ موضوعی که اهمیت مراقبتهای صحیح در این دوران را دوچندان میکند.
این متخصص زنان و زایمان در پایان تأکید کرد: اعتماد خانوادهها به توصیههای علمی پزشکان، پرهیز از تصمیمهای غیرضروری و توجه همهجانبه به سلامت مادر، مهمترین راهکارهای کاهش سزارینهای غیرضروری و تضمین سلامت نسل آینده است.
زنگ خطر سزارینهای غیرضروری به بهانه تاریخهای رُند
فریبا شفیعی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با هشدار نسبت به افزایش درخواست برخی خانوادهها برای تعیین زمان زایمان با هدف ثبت تاریخ تولدهای رند، اظهار داشت: هرگونه مداخله در زمان طبیعی تولد بدون اندیکاسیون پزشکی، میتواند سلامت مادر و نوزاد را با مخاطرات جدی مواجه کند و در بسیاری از موارد به زایمان زودرس و تولد نوزاد نارس منجر شود.
وی با بیان اینکه تولد پیش از موعد، احتمال بروز مشکلات ناشی از نارسی را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد، افزود: نوزادی که پیش از تکامل کامل ریهها و سایر اندامهای حیاتی متولد شود، بیشتر در معرض مشکلات تنفسی، بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU)، استفاده از انکوباتور، عفونتهای بیمارستانی، سپسیس و حتی مرگ و میر قرار میگیرد؛ این عوارض علاوه بر افزایش مدت بستری، میتواند روند رشد و تکامل نوزاد را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
مدیر سلامت خانواده و جوانی جمعیت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با تأکید بر اینکه سزارین یک عمل جراحی بزرگ است، تصریح کرد: انجام سزارین بدون ضرورت پزشکی، نسبت به زایمان طبیعی با دوره نقاهت طولانیتر، درد بیشتر، احتمال خونریزی، عفونت، چسبندگیهای رحمی، اختلال در شیردهی و سایر عوارض همراه است و نباید صرفاً برای ثبت یک تاریخ خاص، مادر و نوزاد در معرض این خطرات قرار گیرند.
شفیعی، باور به تأثیر تاریخ تولد در سرنوشت یا آینده فرزند را فاقد هرگونه پشتوانه علمی دانست و افزود: این تصور صرفاً یک باور خرافی است و هیچ شواهد علمی یا پزشکی نشان نمیدهد که تولد در یک تاریخ مشخص بتواند آینده کودک را تغییر دهد؛ آنچه اهمیت دارد، تولد نوزاد در زمان مناسب و با سلامت کامل است.
مسئولیت پزشکان در برابر درخواستهای غیرضروری خانوادهها
وی با تأکید بر مسئولیت حرفهای پزشکان در برابر درخواست خانوادهها برای انجام سزارین زودهنگام، عنوان کرد: پزشک متعهد موظف است درخواستهایی را که فاقد اندیکاسیون پزشکی هستند، نپذیرد و حتی در صورت اصرار خانوادهها نیز بر اساس اصول علمی و اخلاق حرفهای تصمیمگیری کند.
مدیر سلامت خانواده و جوانی جمعیت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با بیان اینکه سزارین یک روش درمانی و نجاتبخش است، گفت: این عمل در شرایطی مانند تهدید جان مادر یا جنین، پیشرفت نکردن زایمان طبیعی، دیسترس جنین یا سایر اندیکاسیونهای پزشکی، بهترین و ایمنترین انتخاب است.
شفیعی در پاسخ به این تصور که سزارین انتخابی از زایمان طبیعی ایمنتر است، تصریح کرد: برای مادران کمخطر، زایمان طبیعی ایمنتر و کمعارضهتر از سزارین است. در عین حال، آموزش صحیح و کاهش ترس از زایمان طبیعی، نقش مهمی در انتخاب آگاهانه مادران دارد.
آمار نگرانکننده سزارینهای غیرضروری در کشور
وی با اشاره به آمار بالای سزارین در کشور، افزود: در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، میزان سزارین بین ۱۵ تا ۲۰ درصد است، در حالی که این شاخص در کشور ما به حدود ۵۰ درصد رسیده است؛ این کشورها با تقویت خدمات مامایی، آموزش مادران و ایجاد تجربهای مطلوب از زایمان طبیعی، توانستهاند میزان سزارینهای غیرضروری را کاهش دهند.
مدیر سلامت خانواده و جوانی جمعیت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه ادامه داد: انجام سزارینهای غیرضروری علاوه بر افزایش هزینههای درمان، موجب طولانیتر شدن بستری مادر و نوزاد، اشغال تختهای بیمارستانی و افزایش نیاز به خدمات تخصصی پزشکی و پرستاری میشود؛ در حالی که بسیاری از این پیامدها با رعایت اصول علمی در تعیین زمان زایمان قابل پیشگیری است.
آموزش مادران، راهکار کاهش سزارینهای غیرضروری
شفیعی با اشاره به برگزاری کلاسهای آمادگی برای زایمان در مراکز بهداشتی و درمانی، گفت: در این کلاسها، مادران با ورزشهای دوران بارداری، روشهای کنترل درد، شیردهی، مراقبت از نوزاد، زمان مناسب مراجعه به بیمارستان و مراقبتهای پس از زایمان آشنا میشوند؛ همچنین امکان استفاده از روشهای کاهش درد در زایمان طبیعی و بهرهمندی از ماما همراه در برخی مراکز فراهم شده است که میتواند تجربه زایمان طبیعی را برای مادران آسانتر و ایمنتر کند.
وی در پایان تأکید کرد: خانوادهها باید از تعیین زمان زایمان صرفاً برای ثبت یک تاریخ خاص پرهیز کنند و روند بارداری را مطابق نظر پزشک ادامه دهند؛ چراکه رعایت این اصل، خطر عوارض قابل پیشگیری برای مادر و نوزاد را کاهش میدهد.
تولدهای رند، پشت سد قوانین ثبت احوال کرمانشاه
منصور عزیزی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: تاریخ تولد افراد یک موضوع واقعی و مبتنی بر زمان تولد نوزاد است و نمیتوان آن را بر اساس علاقه یا انتخاب والدین تغییر داد.
وی افزود: مبنای ثبت تاریخ تولد، گواهی ولادتی است که از سوی مراکز درمانی صادر میشود و ثبت احوال نیز بر اساس همین اطلاعات اقدام به صدور شناسنامه میکند؛ بنابراین درخواستهایی برای ثبت تاریخهای خاص و رند از نظر قانونی موضوعیت ندارد.
تغییر تاریخ تولد مسیر قانونی و محدود
مدیرکل ثبت احوال استان کرمانشاه تصریح کرد: پس از صدور شناسنامه، تغییر تاریخ تولد تنها از طریق مراجع قضایئ امکانپذیر است و این موضوع به سادگی انجام نمیشود؛ چراکه باید بررسیهای لازم صورت گرفته و حکم قانونی صادر شود.
عزیزی خاطرنشان کرد: در استان کرمانشاه تاکنون آماری از درخواست تغییر تاریخ تولد با هدف ثبت تاریخهای رند و سفارشی وجود نداشته است.
وی ادامه داد: برخی انگیزههای اجتماعی مانند ثبتنام مدارس و قرار گرفتن در نیمه اول یا دوم سال ممکن است باعث ایجاد چنین تمایلاتی شود، اما این مسائل دلیلی برای تغییر تاریخ واقعی تولد افراد نیست.
ثبت الکترونیکی ولادت، سد راه تخلفات
مدیرکل ثبت احوال استان کرمانشاه با اشاره به هوشمندسازی فرآیند ثبت ولادت گفت،: از سال گذشته گواهی ولادت به صورت الکترونیکی صادر میشود و برای هر نوزاد یک کد رهگیری اختصاص مییابد که این اقدام نقش مهمی در جلوگیری از جعل، دستکاری اطلاعات و تخلفات احتمالی داشته است.
عزیزی افزود: در گذشته به دلیل فیزیکی بودن فرآیند صدور گواهی ولادت، امکان برخی سوءاستفادهها بیشتر بود، اما اکنون با ارتباط سامانهای ثبت احوال و مراکز درمانی، اطلاعات تولد به شکل دقیق و غیرقابل تغییر ثبت میشود.
وی با تأکید بر اینکه تاریخ تولد رند نباید به دغدغه خانوادهها تبدیل شود، گفت: تولد هر فرزند در یک زمان مشخص، بخشی از هویت اوست و خانوادهها بهتر است به جای توجه به موضوعات ظاهری، بر تربیت و آینده فرزندان تمرکز کنند.
مدیرکل ثبت احوال استان کرمانشاه در پایان با اشاره به افزایش گرایش برخی خانوادهها به انتخاب نامهای غیرمتعارف تحت تأثیر فضای مجازی، گفت: والدین باید در انتخاب نام فرزندان به معیارهای فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و عرف جامعه توجه کنند تا در آینده برای فرزندان مشکلی ایجاد نشود.
به گزارش شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ پدیده گرایش به تاریخهای رُند، اگرچه در ظاهر یک انتخاب شخصی و سلیقهای به نظر میرسد، اما زمانی که به مداخله در روند طبیعی بارداری و درخواست برای سزارین زودهنگام منجر شود، از یک تصمیم فردی فراتر رفته و به یک مسئله سلامت عمومی تبدیل میشود؛ همزمان، تأکید مسئولان ثبت احوال بر ثبت واقعی وقایع حیاتی و غیرقابل تغییر بودن تاریخ تولد نیز نشان میدهد که این تمایل، نه از منظر پزشکی توجیهپذیر است و نه از منظر قانونی امکان تحقق دارد.
آنچه از مجموعه دیدگاههای مطرحشده برمیآید، ضرورت اصلاح یک باور اجتماعی است؛ باوری که گاهی ارزش یک عدد در تقویم را بر سلامت مادر و نوزاد ترجیح میدهد. افزایش سواد سلامت، اعتماد به نظر متخصصان، تقویت آموزشهای دوران بارداری و پرهیز از تصمیمهای احساسی، میتواند ضمن کاهش سزارینهای غیرضروری، از تحمیل هزینههای جسمی، روانی و اقتصادی بر خانوادهها و نظام سلامت جلوگیری کند؛ زیرا ارزشمندترین هدیه هر تولد، نه یک تاریخ خاص، بلکه آغاز زندگی با سلامت و امنیت است.
انتهای خبر/
منبع: شبکه اطلاعرسانی مرصاد