ه گزارش پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور اردشیر کشاورز ؛ با تشریح تنوع زبان کُردی در کرمانشاه، اظهار داشت: چهار شاخه اصلی کُردی با حدود ۶۴ گونه گویش، گستره زبانی کرمانشاه را شکل می‌دهند و هرکدام ویژگی‌های تاریخی، جغرافیایی و دستوری متمایزی دارند.
وی با بیان اینکه شاخه‌های اصلی زبان کُردی در چارچوب تقسیم‌بندی مورد نظر او شامل کرمانجی شمالی، کرمانجی جنوبی یا نیمروز، کلهری و گورانی است، گفت: هر شاخه در محدوده جغرافیایی مشخصی گسترش یافته و بر اثر عوامل تاریخی، مهاجرت‌ها، ارتباطات اجتماعی و فاصله جغرافیایی، ویژگی‌های آوایی، واژگانی و دستوری خاص خود را پیدا کرده است.
این پژوهشگر کرمانشاهی با اشاره به گستره شاخه کلهری، بیان کرد: کُردی کلهری یا کرمانشاهی و کرمانشاهانی، بخش وسیعی از استان کرمانشاه را دربرمی‌گیرد و محدوده آن از نواحی مرزی اسدآباد تا نفت‌شهر و قصرشیرین امتداد دارد؛ این شاخه در بخش‌های مختلف استان گویشوران فراوانی دارد و یکی از شاخه‌های مهم زبان کُردی در کرمانشاه به شمار می‌رود.
کشاورز در تشریح شاخه کرمانجی جنوبی یا نیمروز، عنوان کرد: در چارچوب تقسیم‌بندی مورد نظر من، زیرساخت این شاخه با سورانی و مکریانی ارتباط دارد و بخش‌هایی از آن نیز با گونه اردلانی شناخته می‌شود؛ سورانی، مکریانی و اردلانی از جمله گونه‌های این شاخه هستند و در کنار آن‌ها باید به گونه‌های جافی نیز توجه کرد.
وی با برشمردن گونه‌های جافی افزود: جافی، جافیانی، جافی اردلانی و جافی جوانرودی از جمله گونه‌هایی هستند که در این تقسیم‌بندی مطرح می‌شوند و از نظر پراکندگی جغرافیایی و ویژگی‌های گفتاری قابل بررسی‌اند؛ جوانرود و مناطق پیرامونی آن نیز از محدوده‌هایی هستند که گونه‌های جافی در آن‌ها رواج دارند.
این محقق کرمانشاهی شاخه دیگر زبان کُردی را گورانی معرفی کرد و گفت: گورانی گونه‌های مختلفی دارد و گوران، اورامی و هورامی از جمله نام‌هایی هستند که در این حوزه مطرح می‌شوند؛ برخی از گونه‌های این شاخه نیز بر اثر ارتباط و هم‌جواری زبانی به کلهری نزدیک شده‌اند که نشان‌دهنده تأثیر متقابل زبان‌ها و گویش‌های مجاور بر یکدیگر است.
کشاورز با اشاره به گستره جغرافیایی گورانی و هورامی، بیان کرد: گونه‌های مرتبط با این حوزه زبانی در بخش‌هایی از منطقه هورامان و محدوده‌هایی از روانسر و جوانرود رواج دارند؛ این زبان‌ها علاوه بر کارکرد ارتباطی، از نظر فرهنگی و ادبی نیز اهمیت دارند و بخشی از میراث تاریخی و ادبی منطقه در قالب آن‌ها شکل گرفته و به نسل‌های بعد منتقل شده است.
وی با اشاره به پیشینه ادبی زبان گورانی افزود: در این حوزه زبانی آثار منظوم و ادبی ارزشمندی وجود دارد و برخی از آثار و اشعار مرتبط با آن به سده‌های نخستین پس از اسلام، از جمله قرن دوم و سوم هجری، بازمی‌گردند؛ وجود چنین آثاری نشان می‌دهد که زبان‌های منطقه در انتقال اندیشه، فرهنگ، باورها و تجربه تاریخی مردم نیز نقش داشته‌اند.
این پژوهشگر کرمانشاهی در تشریح شاخه کرمانجی شمالی، عنوان کرد: این شاخه گستره جغرافیایی وسیعی دارد و در بخش‌هایی از شام، لبنان، اردن، فلسطین، ترکیه و آناتولی رواج داشته و در قسمت‌هایی از کُردستان ایران و مناطق مرزی آذربایجان غربی نیز گویشورانی دارد؛ بنابراین، کرمانجی شمالی به یک منطقه محدود نیست و جمعیت‌هایی از گویشوران آن در کشورهای مختلف پراکنده شده‌اند.
کشاورز با اشاره به پراکندگی کرمانجی‌زبانان در خارج از مرزهای ایران، افزود: بخشی از جمعیت کُردزبان ساکن کشورهایی که پیش‌تر در قلمرو اتحاد جماهیر شوروی قرار داشتند نیز به این حوزه زبانی تعلق دارند؛ این پراکندگی را نمی‌توان بدون توجه به تاریخ مهاجرت‌ها، تحولات سیاسی و جابه‌جایی جمعیت‌ها بررسی کرد.
وی در برشمردن گونه‌های شاخه کرمانجی شمالی، بیان کرد: بادینانی، بوتانی، یزیدی، حکاری و شکاک از جمله گونه‌ها و نام‌هایی هستند که در ارتباط با این شاخه مطرح می‌شوند و هرکدام در محدوده جغرافیایی و اجتماعی خاصی رواج دارند؛ این گونه‌ها ممکن است در تلفظ، واژگان و برخی ساختارهای دستوری با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
این محقق کرمانشاهی همچنین به گونه قوچانی اشاره کرد و گفت: بخشی از کُردهای کرمانج که از مناطق آذربایجان غربی به خراسان کوچانده شدند، در آن منطقه سکونت پیدا کردند و گونه زبانی آن‌ها با عنوان قوچانی نیز شناخته می‌شود؛ این جابه‌جایی جمعیت نمونه‌ای از تأثیر مهاجرت بر پراکندگی جغرافیایی زبان‌ها و شکل‌گیری اجتماعات گویشور در مناطق جدید است؛ با این حال، در محدوده استان کرمانشاه جمعیت قابل‌شماری از گویشوران کرمانجی شمالی وجود ندارد.
جایگاه لکی و گورانی در طبقه‌بندی زبان‌شناختی
کشاورز با اشاره به جایگاه زبان و گویش لکی، عنوان کرد: لکی یکی از گونه‌های مهم زبانی منطقه است که درباره جایگاه و طبقه‌بندی آن دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است؛ تعیین جایگاه لکی نیازمند بررسی تطبیقی ویژگی‌های آوایی، صرفی و نحوی آن با گونه‌های کلهری، گورانی و دیگر زبان‌های ایرانی منطقه است و نمی‌توان صرفاً بر اساس نزدیکی جغرافیایی یا شباهت‌های واژگانی درباره خویشاوندی آن حکم قطعی صادر کرد.
وی با اشاره به تفاوت دیدگاه‌های علمی درباره تقسیم‌بندی زبان کُردی، گفت: در برخی طبقه‌بندی‌های زبان‌شناختی، زبان کُردی به سه شاخه اصلی شمالی، مرکزی و جنوبی تقسیم می‌شود و در این چارچوب، کرمانجی در شاخه شمالی، سورانی در شاخه مرکزی و گونه‌های جنوبی در بخش‌هایی از کرمانشاه و ایلام قرار می‌گیرند؛ با این حال، درباره جایگاه گورانی و هورامی و همچنین طبقه‌بندی لکی اختلاف‌نظرهایی وجود دارد و برخی پژوهشگران آن‌ها را در گروه‌های زبانی مستقل یا نزدیک به خانواده کُردی بررسی می‌کنند.
این پژوهشگر کرمانشاهی با تأکید بر ضرورت پرهیز از ساده‌سازی تقسیم‌بندی‌های زبانی، افزود: تفاوت میان طبقه‌بندی علمی و نام‌گذاری‌های محلی اهمیت زیادی دارد؛ ممکن است یک جامعه زبانی، گونه گفتاری خود را با نامی مشخص معرفی کند، اما زبان‌شناسان برای تعیین نسبت آن با دیگر گونه‌ها، معیارهایی مانند ساختار دستوری، تحول تاریخی واژگان و ویژگی‌های آوایی را در نظر می‌گیرند؛ بنابراین، اختلاف در نام‌گذاری یا دسته‌بندی الزاماً به معنای نبود پیوندهای فرهنگی و تاریخی میان گویشوران نیست.
پیوستار گویشی و ویژگی‌های زبان کرمانشاهی
کشاورز با تأکید بر اینکه مرزبندی گویش‌ها همیشه با مرزهای سیاسی و جغرافیایی منطبق نیست، عنوان کرد: در بسیاری از مناطق، گویشوران دو گونه زبانی در نواحی مجاور زندگی می‌کنند و میان زبان گفتاری آن‌ها ویژگی‌های مشترکی وجود دارد؛ این وضعیت را می‌توان در قالب پیوستار گویشی بررسی کرد؛ به این معنا که تفاوت‌های زبانی به‌تدریج و در امتداد یک محدوده جغرافیایی شکل می‌گیرند و همیشه نمی‌توان برای آن‌ها مرزهای کاملاً مشخص و ثابتی ترسیم کرد.
وی با اشاره به ویژگی‌های زبان کُردی در شهر کرمانشاه، بیان کرد: بر اساس گزارش‌های تاریخی سیاحان خارجی و پژوهش‌های محققان ایرانی، زبان کُردی در شهر کرمانشاه با معیار کلهری قابل بررسی است؛ با این حال، گویش شهر کرمانشاه با گونه‌های رایج در مناطق روستایی و شهرستان‌های اطراف تفاوت‌هایی دارد و در طول زمان تحت تأثیر ارتباطات اجتماعی، جابه‌جایی جمعیت و تماس با زبان‌های دیگر، ویژگی‌های خاصی پیدا کرده است.
این محقق کرمانشاهی با اشاره به تفاوت‌های ساختاری گویش کرمانشاهی، افزود: بخشی از این تفاوت‌ها در ساختار فعل و شیوه صرف و کاربرد صورت‌های فعلی دیده می‌شود؛ پژوهش‌های زبان‌شناختی جدید نیز نشان داده‌اند که کُردی کرمانشاهی از نظر ساختار فعلی و صرف افعال، ویژگی‌های قابل‌توجهی دارد؛ در این مطالعات، گروه‌بندی برخی فعل‌ها، تفاوت میان بن‌های فعلی و نحوه ساخت صورت‌های گذشته و التزامی مورد توجه قرار گرفته است؛ ازاین‌رو، گویش کرمانشاهی ظرفیت بالایی برای پژوهش‌های مستقل در حوزه دستور زبان و زبان‌شناسی توصیفی دارد.
مبانی تاریخی و علمی شناخت زبان‌ها و گویش‌های ایرانی
کشاورز در توضیح مبانی شناخت علمی زبان و گویش، گفت: برای بررسی علمی زبان، گویش، لهجه و گونه‌های محلی، ابتدا باید این مفاهیم را از یکدیگر تفکیک کرد و سپس هرکدام را در ارتباط با قلمرو جغرافیایی، پیشینه تاریخی، ساختار زبانی و جمعیت گویشوران مورد مطالعه قرار داد؛ زیرا زبان تنها مجموعه‌ای از واژه‌ها و قواعد دستوری نیست، بلکه پدیده‌ای اجتماعی و تاریخی است که در تعامل میان جوامع انسانی شکل می‌گیرد و تحول پیدا می‌کند.
وی با بیان اینکه زبان کُردی از زبان‌های زنده ایرانی به شمار می‌رود، اذعان کرد: زبان کُردی در خانواده زبان‌های ایرانی قرار دارد و در گستره جغرافیایی وسیعی از غرب ایران تا بخش‌هایی از ترکیه، عراق و سوریه و همچنین میان جوامع کُردزبان در کشورهای دیگر رواج دارد؛ این زبان در طول تاریخ توانسته است در کنار تحولات اجتماعی و سیاسی، حیات زبانی خود را حفظ کند و در قالب گونه‌های متنوع گفتاری و ادبی به حیات خود ادامه دهد.
تفاوت خاستگاه تاریخی و جغرافیایی ۶۴ گویش کرمانشاهی
این محقق کرمانشاهی با اشاره به دیدگاه‌های مطرح‌شده درباره قدمت زبان کُردی، عنوان کرد: برخی از مستشرقان و پژوهشگران زبان‌های ایرانی درباره پیشینه تاریخی زبان کُردی و نسبت آن با زبان‌های کهن ایرانی دیدگاه‌هایی مطرح کرده‌اند و حتی در برخی اظهارنظرها، قدمت آن بیش از فارسی باستان دانسته شده است؛ البته بررسی قدمت زبان‌ها نیازمند مطالعه تطبیقی و تاریخی است و باید میان قدمت یک زبان، پیشینه صورت‌های زبانی و قدمت آثار مکتوب آن تفاوت قائل شد.
کشاورز در تشریح مبانی این بررسی، بیان کرد: در زبان‌شناسی تاریخی، خویشاوندی زبان‌ها بر اساس شباهت‌های سطحی واژگان تعیین نمی‌شود، بلکه تحول منظم آواها، ساختارهای دستوری و مقایسه صورت‌های زبانی در دوره‌های مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ از همین رو، برای شناخت جایگاه زبان کُردی باید آن را در پیوند با دیگر زبان‌های ایرانی و بر اساس شواهد زبان‌شناختی مطالعه کرد.
پیشینه شکل‌گیری فارسی محاوره‌ای کرمانشاه
وی در ادامه به فارسی محاوره‌ای کرمانشاه اشاره کرد و گفت: در شهر کرمانشاه، در کنار زبان کُردی، گونه‌ای از فارسی محاوره‌ای نیز رواج دارد که ویژگی‌های خاص خود را پیدا کرده است؛ صورت‌هایی مانند «آورده بود»، «خورده بود» و «رفته بود» از جمله نمونه‌هایی هستند که در توضیح ویژگی‌های گفتاری این گونه مورد توجه قرار می‌گیرند.
این محقق کرمانشاهی درباره پیشینه شکل‌گیری فارسی محاوره‌ای کرمانشاه، عنوان کرد: به نظر می‌رسد این گونه گفتاری در حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ سال گذشته شکل گرفته و گسترش بیشتری پیدا کرده باشد و می‌توان بخشی از تحولات آن را با دوره حضور شاهزاده محمدعلی‌میرزا دولتشاه در کرمانشاه و از حدود سال ۱۲۲۱ هجری قمری به بعد مرتبط دانست؛ پیش از آن نیز مأموران و نمایندگان حکومتی فارسی‌زبان از مناطق مرکزی ایران به کرمانشاه رفت‌وآمد داشتند و این ارتباطات در تعامل زبانی مردم شهر بی‌تأثیر نبوده است.
کشاورز با تشریح زمینه‌های تاریخی و اجتماعی این تحول، افزود: کرمانشاه از گذشته یکی از مراکز مهم اداری، تجاری و ارتباطی منطقه بوده و در مسیر رفت‌وآمد زائران و بازرگانان قرار داشته است؛ در دوره دولتشاه، با رونق بازارهای سرپوشیده، کاروان‌سراها، مسافرخانه‌ها و مهمان‌خانه‌ها، حضور مسافران، بازرگانان و گروه‌های مختلف اجتماعی در شهر افزایش یافت و زمینه تماس میان گویشوران زبان‌های مختلف فراهم شد.
وی با تأکید بر نقش تماس زبانی در شکل‌گیری گونه‌های گفتاری، بیان کرد: هنگامی که گویشوران دو یا چند زبان در یک فضای اجتماعی و اقتصادی با یکدیگر ارتباط مستمر برقرار می‌کنند، امکان انتقال واژه‌ها، تأثیرگذاری بر تلفظ و تغییر برخی ساختارهای گفتاری به وجود می‌آید؛ فارسی محاوره‌ای کرمانشاه نیز باید در چنین زمینه‌ای بررسی شود؛ یعنی علاوه بر ساختار فارسی آن، تأثیر محیط زبانی کُردی و شرایط تاریخی و اجتماعی شهر نیز مورد توجه قرار گیرد.
این پژوهشگر کرمانشاهی با اشاره به تفاوت میان کُردی کرمانشاهی و فارسی کرمانشاهی، گفت: این دو گونه را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت؛ کُردی کرمانشاهی در چارچوب گونه‌های زبان کُردی و فارسی کرمانشاهی در چارچوب گونه‌های محاوره‌ای زبان فارسی بررسی می‌شود؛ هرچند تماس طولانی‌مدت این دو زبان موجب شده است که در برخی ویژگی‌های تلفظی، واژگانی و گفتاری بر یکدیگر تأثیر بگذارند.
تجربه رسانه‌ای در بازتاب تنوع گویشی استان
کشاورز در ادامه به تجربه فعالیت خود در حوزه رسانه پرداخت و بیان کرد: حدود ۲۰ سال به‌عنوان کارشناس در صداوسیمای مرکز کرمانشاه فعالیت داشتم و در آن دوره، برای برخی برنامه‌ها و اطلاع‌رسانی‌های عمومی، زبان کُردی کلهری به‌عنوان گونه معیار و مورد استفاده منطقه‌ای در نظر گرفته می‌شد.
وی با اشاره به ضرورت توجه رسانه‌ها به تنوع زبانی استان، افزود: در برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی، مخاطبان محدود به استفاده از یک گونه زبانی نبودند و تماس‌گیرندگان می‌توانستند با زبان و گویش خود، از جمله هورامی، گورانی، لکی، کلهری و لری، صحبت کنند؛ در مواردی نیز همکاران رسانه متناسب با زبان تماس‌گیرنده پاسخ می‌دادند تا مردم بتوانند بدون کنار گذاشتن زبان مادری، دیدگاه‌ها و مسائل خود را مطرح کنند.
این محقق کرمانشاهی با تأکید بر اینکه انتخاب یک گونه معیار نباید به حذف گونه‌های دیگر منجر شود، گفت: هر منطقه از نظر زبانی دارای تنوعی است که باید در سیاست‌گذاری فرهنگی و رسانه‌ای مورد توجه قرار گیرد؛ استفاده از یک گونه برای برخی برنامه‌های عمومی می‌تواند به ایجاد زبان ارتباطی مشترک کمک کند، اما این موضوع نباید مانع حضور و معرفی دیگر گویش‌ها و زبان‌های بومی شود.
کاهش انتقال بین‌نسلی، تهدیدی برای گویش‌های محلی
کشاورز در پاسخ به پرسشی درباره کاهش استفاده نسل جوان از گویش‌های محلی و احتمال فراموشی بخشی از میراث زبانی، خاطرنشان کرد: گویش زمانی زنده می‌ماند که گویشوران آن همچنان از آن استفاده کنند؛ زبان و گویش با تکرار، انتقال و استمرار در زندگی روزمره حفظ می‌شود و اگر این چرخه متوقف شود و نسل‌های بعدی آن را به کار نگیرند، به‌تدریج زمینه فراموشی و از میان رفتن آن فراهم خواهد شد.
وی با تشریح مفهوم انتقال بین‌نسلی زبان، افزود: یکی از مهم‌ترین معیارهای سنجش پویایی و ماندگاری یک زبان، میزان انتقال آن از والدین به فرزندان است؛ ممکن است زبانی هنوز شمار زیادی گویشور داشته باشد، اما اگر کودکان آن را در محیط خانواده نیاموزند و نسل جوان در ارتباطات روزمره از آن استفاده نکند، استمرار حیات آن با خطر روبه‌رو می‌شود؛ بنابراین، صرف شمار گویشوران برای ارزیابی وضعیت یک زبان کافی نیست و باید به سن گویشوران و میزان استفاده از زبان در نسل‌های مختلف نیز توجه کرد.
این پژوهشگر کرمانشاهی با اشاره به نقش خانواده در حفظ زبان مادری، گفت: زبان مادری باید در محیط خانواده و در گفت‌وگوهای روزمره مورد استفاده قرار گیرد تا کودکان آن را به‌صورت طبیعی بیاموزند؛ اگر والدین در خانه از صحبت کردن با زبان مادری فاصله بگیرند، انتقال طبیعی آن به نسل بعد دشوار می‌شود و ممکن است کودکان تنها در حد فهم برخی واژه‌ها و عبارت‌ها با زبان آشنا باشند، بدون آنکه توانایی گفت‌وگوی روان به آن زبان را پیدا کنند.
کشاورز با اشاره به تأثیر رسانه‌های جمعی و شبکه‌های اجتماعی بر وضعیت زبان‌های محلی، بیان کرد: رسانه‌های فراگیر و به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی می‌توانند در صورت جایگزین شدن زبان‌های مسلط به‌جای زبان‌های بومی، به کاهش استفاده از گویش‌های محلی منجر شوند؛ البته مسئله صرفاً حضور زبان‌های فراگیر نیست، بلکه مهم آن است که زبان مادری نیز بتواند در عرصه‌های جدید ارتباطی، آموزشی، فرهنگی و رسانه‌ای حضور داشته باشد و برای نسل جوان کارکرد اجتماعی خود را حفظ کند.
وی با تأکید بر ضرورت گسترش کارکردهای زبان مادری، افزود: حفظ یک زبان تنها با ثبت واژگان و گردآوری آثار قدیمی امکان‌پذیر نیست، بلکه زبان باید در زندگی معاصر مردم حضور داشته باشد؛ استفاده از زبان مادری در خانواده، فعالیت‌های فرهنگی، تولید محتوای رسانه‌ای، ادبیات، آموزش و ارتباطات اجتماعی می‌تواند به تداوم حیات آن کمک کند.
این پژوهشگر کرمانشاهی با اشاره به تأثیر تحولات جمعیتی و ارتباط میان گروه‌های مختلف اجتماعی، بیان کرد: در مناطقی که گروه‌های مختلف قومی، ایلی، عشایری و شهرنشین در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند، رفت و آمدها و ارتباطات اجتماعی بر وضعیت زبان و گویش‌ها اثر می‌گذارد؛ در چنین شرایطی ممکن است یک گونه زبانی که در گذشته در منطقه‌ای رواج و غلبه بیشتری داشته است، به‌تدریج بخشی از جایگاه پیشین خود را از دست بدهد و در کنار گونه‌های دیگر تغییراتی را تجربه کند.
کشاورز با تأکید بر اینکه تغییر زبان و گویش بخشی از تحولات اجتماعی است، گفت: تماس زبانی به‌خودی‌خود پدیده‌ای غیرطبیعی یا منفی نیست و در بسیاری از جوامع موجب تبادل واژگان و شکل‌گیری ویژگی‌های تازه زبانی می‌شود؛ اما زمانی که این تماس به کنار گذاشتن زبان مادری و قطع انتقال آن به نسل بعد منجر شود، مسئله حفظ تنوع زبانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
وی با اشاره به جایگاه فرهنگی زبان‌های بومی استان، افزود: زبان‌ها و گویش‌هایی مانند کُردی، لکی، لری، گورانی، هورامی و کلهری بخشی از میراث فرهنگی و هویتی مردم این منطقه هستند؛ هرکدام از این گونه‌ها حامل بخشی از تاریخ اجتماعی، ادبیات شفاهی، شیوه زندگی، باورها و تجربه‌های نسل‌های گذشته‌اند و تضعیف آن‌ها تنها به معنای کاهش تنوع واژگان نیست، بلکه می‌تواند به کم‌رنگ شدن بخشی از حافظه فرهنگی جامعه منجر شود.
این پژوهشگر کرمانشاهی با تأکید بر ضرورت مستندسازی زبان‌ها و گویش‌های منطقه، بیان کرد: ثبت واژگان، اصطلاحات، ضرب‌المثل‌ها، روایت‌های شفاهی، ترانه‌ها و ساختارهای دستوری گویش‌های محلی می‌تواند در حفظ و شناخت علمی آن‌ها نقش داشته باشد؛ چنین اقداماتی باید در کنار استفاده روزمره از زبان مادری انجام شود، زیرا مستندسازی به‌تنهایی جایگزین انتقال زنده زبان میان نسل‌ها نخواهد شد.
کشاورز با اشاره به تعبیر «زبان، زبان قوم غالب و گویش، گویش مادری است»، گفت: باید توجه داشت که زبان و گویش با میزان استفاده و پایبندی گویشوران آن زنده می‌مانند؛ اگر مردم از زبان و گویش خود فاصله بگیرند و آن را در زندگی روزمره به کار نبرند، به‌تدریج از ریشه‌های زبانی و فرهنگی خود دور خواهند شد.
وی در پایان با ابراز امیدواری نسبت به حفظ تنوع زبانی استان کرمانشاه، خاطرنشان کرد: مردم مناطق مختلف باید زبان‌ها و گویش‌های بومی خود را در خانواده و جامعه زنده نگه دارند و زمینه انتقال آن‌ها را به نسل‌های آینده فراهم کنند؛ چراکه هر زبان و گویش بخشی از میراث تاریخی و فرهنگی یک جامعه است و پاسداشت آن به معنای صیانت از بخشی از هویت و حافظه جمعی مردم خواهد بود.
انتهای خبر/
منبع: شبکه اطلاع‌رسانی مرصاد