به گزارش پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور در تاریخ تمدن‌ها، همواره تقابل میان قدرت‌های مادی و اراده‌ای متعالی وجود داشته است؛ نظام‌های سلطه با تکیه بر ابزارهای تکنولوژیک، نظامی و اقتصادی پنداشته‌اند می‌توانند سرنوشت ملت‌ها را به بند خود بکشند و نظم جهانی را بر اساس منافعشان بازتعریف کنند.
بااین‌حال، تجربه تاریخی نشان داده است قدرت‌های مادی، هرقدر متورم و پرزرق‌وبرق به نظر برسند، در برابر اراده الهی و حرکت‌های اصیل انقلابی همچون خانه‌ای از کاه در برابر طوفان فرو می‌ریزند. افول نظام‌های سلطه تنها پیش‌بینی سیاسی نیست، بلکه واقعیتی تاریخی است..
ریشه‌های تاریخی تقابل قدرت‌های مادی با اراده الهی
این واقعیت با تجلی اراده الهی در میان ملت‌های بیدار رقم می‌خورد. نظام‌های سلطه بر پایه استثمار و عدم توازن بنا شده‌اند و با وضع قواعد ناعادلانه در سازمان‌های بین‌المللی می‌کوشند وضعیت موجود را حفظ کنند و منابع جهان را در انحصار بگیرند.
مدل‌های استعماری قدیمی و الگوهای تک‌قطبی مدرن، با وجود تفاوت‌های تاریخی، ویژگی مشترکی دارند: خودمحوری. این نظام‌ها باور دارند ارزش‌ها و اخلاق آن‌ها تنها معیار جهانی است؛ اما هنگامی که خودمحوری به تکبر تبدیل می‌شود، نخستین گام سقوط آن‌ها برداشته می‌شود.
در آموزه‌های الهی، تکبر و طغیان همواره مقدمه نابودی هستند؛ زیرا هنگامی که قدرتی می‌کوشد جایگزین اراده حق شود، در واقع با قوانین بنیادین هستی به جنگ برمی‌خیزد. از این منظر، سلطه‌جویی و تلاش برای تحمیل اراده بر ملت‌ها، زمینه‌ساز زوال است.
یکی از دلایل اصلی تسریع افول نظام‌های سلطه، فرسایش ساختاری از درون است. نظام‌هایی که تنها بر قدرت سخت و زور تکیه دارند، سرانجام با بحران مشروعیت روبه‌رو می‌شوند؛ به‌ویژه زمانی که فاصله میان وعده‌های عدالت‌خواهانه و واقعیت‌های استثمارگرانه آن‌ها عمیق‌تر می‌شود.
با گسترش این شکاف، نفوذ فرهنگی و نرم نظام‌های سلطه نیز از میان می‌رود؛ این نظام‌ها اخلاق را قربانی منافع کرده‌اند؛ درحالی‌که تجربه تاریخی نشان می‌دهد هر نظام سیاسی با از دست دادن پیوند خود با عدالت، پیوندش با بقا را نیز از دست می‌دهد.
فرسایش مشروعیت سیاسی در ساختارهای سلطه جهانی
این خلأ اخلاقی زمینه‌ساز ظهور نیروهای مقاومت و بازگشت به ارزش‌های اصیل می‌شود؛ روندی که در این نگاه، جلوه‌ای از بازگشت نظم الهی به جهان است. از همین رو، فرسایش درونی سلطه‌گران تنها بحرانی سیاسی نیست، بلکه با تحولات ارزشی ملت‌ها نیز پیوند دارد.
در دوران معاصر، بازگشت شخصیت‌هایی چون دونالد ترامپ به عرصه سیاست، یکی از نشانه‌های تلاش برای حفظ یا بازسازی نظام‌های سلطه در اوج بحران دانسته می‌شود. سیاست «اول آمریکا» و رویکردهای انعطاف‌ناپذیر او در برابر قدرت‌های نوظهور، تلاشی برای بازگرداندن جهان به عصر تک‌قطبی بود.
ترامپ با استفاده از ابزارهای اقتصادی و رفتارهای غیرقابل‌پیش‌بینی می‌کوشید نشان دهد قدرت‌های سنتی همچنان می‌توانند بر قواعد بازی جهانی حکم برانند. بااین‌حال، تحلیل دقیق‌تر این رفتارها و حتی رویکرد جانشینان او، آن‌ها را بیش از نشانه قدرت، بیانگر اضطراب سلطه می‌داند.
هنگامی که قدرتی بزرگ برای حفظ منافع خود ناچار می‌شود به رفتارهای یک‌جانبه و قواعد پیش‌بینی‌ناپذیر روی بیاورد، می‌توان آن را نشانه تزلزل نظمی دانست که پیش‌تر مستحکم و بی‌چون‌وچرا به نظر می‌رسید. تقابل ترامپ با نظم‌های چندجانبه نیز در همین چارچوب قابل بررسی است.
تلاش او برای بازتعریف روابط جهانی، در این تحلیل کوششی برای جلوگیری از وقوع افولی اجتناب‌ناپذیر است؛ بااین‌حال، اراده الهی از طریق بیداری ملت‌ها و ظهور قطب‌های جدید، اجازه نمی‌دهد تک‌قطبی‌گری برای همیشه دوام بیاورد و نظم جهانی بدون تغییر باقی بماند.
ظهور قطب‌های جدید و پایان نظم تک‌قطبی جهانی
در عصر حاضر، میدان نبرد از زمین و دریا به فضای مجازی و جنگ‌های اطلاعاتی گسترش یافته است؛ نظام‌های سلطه می‌کوشند با تسلط بر فناوری‌های نوین و رسانه‌های جهانی، روایت‌های خود را به‌عنوان تنها حقیقت به جهانیان عرضه کنند.
این نظام‌ها از الگوریتم‌ها و ابزارهای نظارتی برای سرکوب آگاهی و جهت‌دهی به افکار عمومی بهره می‌گیرند؛ بااین‌حال، همین فناوری می‌تواند در اختیار اراده الهی و ملت‌های بیدار قرار گیرد؛ زیرا فضای باز دیجیتال امکان عبور از دیوارهای رسانه‌ای سلطه را فراهم کرده است.
فضای دیجیتال اجازه می‌دهد روایت‌های اصیل و حقیقت‌های پنهان به گوش جهان برسند؛ بنابراین، فناوری برخلاف تصور قدرتمندان، لزوماً ابزار سلطه نیست، بلکه می‌تواند به عاملی برای افول نظام‌های سلطه و بیداری حقیقت تبدیل شود و انحصار رسانه‌ای آن‌ها را به چالش بکشد.
اراده الهی به معنای دخالت مستقیم و فیزیکی نیست، بلکه در تحول آگاهی تجلی می‌یابد؛ هنگامی که ملت‌ها از یوغ تبعیت و وابستگی رها می‌شوند، اراده الهی در وجود آن‌ها جاری شده و این بیداری مناسبات سلطه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
این بیداری موجب می‌شود ابزارهای قدرت نظام‌های سلطه، از جمله تحریم، فشار رسانه‌ای و جنگ‌های روانی، کارایی خود را از دست بدهند؛ هر بار که نظامی سلطه‌گر با اعمال فشار می‌کوشد ملتی را به تسلیم وادارد، با پدیده‌ای روبه‌رو می‌شود که برایش غیرقابل‌فهم است: ایستادگی ناشی از ایمان.
این ایستادگی نقطه‌ای است که در آن قدرت‌های مادی در برابر قدرت معنوی و اراده جمعی متکی به حق شکست می‌خورند؛ افول نظام‌های سلطه زمانی قطعی می‌شود که دیگر نتوانند مشروعیت خود را از طریق قدرت بازسازی کنند و جایگاه پیشین خود را حفظ کنند.
ایستادگی ایمانی ملت‌ها در برابر فشارهای نظام سلطه
هنگامی که جهان به سوی عدالت، چندقطبی شدن و احترام به حاکمیت ملت‌ها حرکت می‌کند، در این نگاه به فراخوان اراده الهی پاسخ می‌دهد؛ اراده‌ای که اجازه نمی‌دهد ظلم و استثمار برای همیشه بر جهان حاکم مطلق باشند و سرنوشت ملت‌ها را تعیین کنند.
در نهایت، باید پذیرفت دوران سلطه‌های مطلق و یک‌جانبه رو به پایان است؛ تلاش اشخاصی مانند ترامپ برای بازگشت به دوران شکوه سلطه‌گری، تنها می‌تواند روند طبیعی تاریخ را به تأخیر بیندازد و نمی‌تواند جهت کلی تحولات جهانی را تغییر دهد.
جهان در حال گذار از نظمی مبتنی بر زور به سوی نظمی مبتنی بر حق و عدالت است؛ تجلی اراده الهی از طریق فروریختن ستون‌های استکبار و برخاستن ملت‌های حق‌طلب نشان می‌دهد هیچ قدرتی نمی‌تواند در برابر جریان عدالت و اراده حق ایستادگی کند.
افول نظام‌های سلطه، نه حادثه‌ای گذرا، بلکه ضرورتی تاریخی و الهی برای بازگشت توازن و آرامش به جهان است؛ ضرورتی که در این تحلیل، از پیوند میان اراده الهی، بیداری ملت‌ها، مقاومت در برابر استثمار و حرکت به سوی نظمی عادلانه سرچشمه می‌گیرد.
نویسنده: بهمن کریمی، فعال رسانه
انتهای خبر/
منبع: شبکه اطلاع‌رسانی مرصاد