به گزارش پایگاه خبری تحلیلی سلام کنگاور کریم نظری ؛ با اشاره به مزایای آبیاری نواری یا تیپ، اظهار داشت: این روش با کاهش تبخیر و افزایش نفوذ تدریجی آب در خاک، راهکاری مؤثر برای کاهش هدررفت منابع آبی در مزارع، به‌ویژه کشت‌های ردیفی است.
وی افزود: در روش آبیاری تیپ، نوارهای آبیاری در سطح زمین گسترده می‌شوند و آب به‌آرامی در خاک نفوذ می‌کند؛ همچنین پوشش گیاهی و سایه‌اندازی شاخ و برگ گیاهان روی نوارهای آبیاری، میزان تبخیر را در شرایط دمای بالا به حداقل می‌رساند.
مسئول دفتر خاک سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه با بیان اینکه انتخاب روش آبیاری باید متناسب با شرایط اقلیمی و ویژگی‌های خاک انجام شود، تصریح کرد: با توجه به کم‌آبی، افزایش دمای هوا و محدودیت‌های اقلیمی، استفاده از روش‌های سنتی و حتی برخی روش‌های نوین آبیاری در مناطق گرم و مستعد تبخیر بالا، کارایی لازم را ندارد و می‌تواند موجب افزایش تلفات آب و تشدید مشکلات خاک شود.
نظری گفت: در شرایطی که دمای هوا بالا و میزان تبخیر قابل توجه است، استفاده از روش‌هایی مانند آبیاری بارانی با سیستم‌های ثابت یا متحرک ممکن است تلفات آب زیادی به همراه داشته باشد؛ زیرا قطرات آب پیش از رسیدن به سطح زمین تبخیر می‌شوند و حتی در صورت رسیدن به خاک، در دماهای بالاتر از ۴۰ تا ۵۰ درجه سانتی‌گراد، سرعت تبخیر به‌شدت افزایش می‌یابد.
تأثیر تبخیر بر شوری اراضی کشاورزی
وی با اشاره به پیامدهای تبخیر آب از سطح خاک، خاطرنشان کرد: این فرآیند می‌تواند زمینه انتقال نمک‌های موجود در لایه‌های عمقی به سطوح بالاتر را از طریق خاصیت موئینگی فراهم کند و به‌تدریج موجب تجمع نمک و شور شدن اراضی کشاورزی شود؛ بنابراین انتخاب روش آبیاری باید با هدف کاهش تلفات آب و متناسب با شرایط اقلیمی مناطق مختلف صورت گیرد.
مسئول دفتر خاک سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه روش آبیاری زیرسطحی را از دیگر شیوه‌های مورد تجربه در برخی مناطق دانست و گفت: در این روش، لوله‌های انتقال آب در سطح زمین قرار نمی‌گیرند، بلکه در محدوده ریشه و در دو طرف آن نصب می‌شوند تا آب به‌آرامی و به‌صورت مستقیم در اختیار ریشه گیاه قرار گیرد.
راندمان آبیاری زیرسطحی و الزامات فنی اجرای آن
نظری با اشاره به راندمان بالای آبیاری زیرسطحی، افزود: میزان تبخیر در این روش بسیار ناچیز و در حدود یک تا ۲ درصد است؛ با این حال، اجرای آن برای همه مناطق امکان‌پذیر نیست و به تمهیدات فنی خاصی نیاز دارد؛ در صورت رعایت نکردن الزامات اجرایی نیز احتمال گرفتگی منافذ قطره‌چکان‌ها و بروز اختلال در عملکرد سامانه وجود دارد.
وی با تفکیک روش‌های مناسب آبیاری در مزارع و باغات، بیان کرد: آبیاری نواری یا تیپ برای مزارع، به‌ویژه محصولات با کشت ردیفی، قابل توصیه است و برای باغات نیز معمولاً روش آبیاری لوپ یا قطره‌ای پیشنهاد می‌شود؛ در باغات جوان که ریشه درختان هنوز عمق زیادی ندارد، می‌توان از روش‌های قطره‌ای، تیپ یا سامانه‌های کم‌فشار نیز استفاده کرد.
مسئول دفتر خاک سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه با تأکید بر ضرورت مطالعات مقدماتی پیش از اجرای سامانه‌های آبیاری، عنوان کرد: شرکت طراح باید ویژگی‌های اقلیمی، شرایط مورفولوژیکی محل، توپوگرافی زمین و محدودیت‌های موجود در خاک را به‌دقت بررسی کند؛ همچنین کیفیت آب مورد استفاده از عوامل تعیین‌کننده در طراحی سامانه است و انجام آزمایش‌های لازم پیش از اجرای طرح ضرورت دارد.
نظری در پایان با اشاره به تأثیر کیفیت آب بر انتخاب روش آبیاری، گفت: بالا بودن میزان بی‌کربنات یا هدایت الکتریکی آب (EC) می‌تواند در انتخاب روش آبیاری تأثیرگذار باشد و باید در طراحی سیستم مورد توجه قرار گیرد؛ از این رو، کشاورزان باید پیش از اجرای خودسرانه سامانه‌های نوین با شرکت‌های طراح و مشاور مشورت کنند تا پس از بررسی‌های کارشناسی، روش متناسب با شرایط زمین و منابع آبی محل طراحی و اجرا شود.
انتهای خبر/
منبع: شبکه اطلاع‌رسانی مرصاد