وی افزود: افزایش قیمت کاغذ، زینک، مرکب و سایر مواد اولیه، فشار سنگینی بر چاپخانهها وارد کرده و بخش قابل توجهی از این مواد و تجهیزات مورد نیاز صنعت چاپ از خارج از کشور تأمین میشود؛ بنابراین هرگونه افزایش نرخ ارز بهصورت مستقیم هزینههای تولید را افزایش میدهد.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران استان کرمانشاه با بیان اینکه کاغذ، بهویژه کاغذهای گلاسه، از یک کالای مصرفی معمولی به کالایی گران و بعضاً لوکس تبدیل شده است، تصریح کرد: نبود تولید کافی و فعال داخلی در حوزه کاغذ، مرکب و برخی قطعات و تجهیزات، وابستگی صنعت چاپ به واردات را افزایش داده و نوسانات ارزی را به یکی از چالشهای اصلی این حوزه تبدیل کرده است.
سعادت ادامه داد: در مقاطعی که نرخ ارز بهصورت ناگهانی تغییر میکند، بازار کاغذ، مرکب و زینک نیز دچار التهاب میشود و حتی ممکن است مواد اولیه در بازار کمیاب شود؛ در چنین شرایطی گاهی فروشندگان و تجار در تهران نیز تا مشخص شدن وضعیت قیمتها از عرضه کالا خودداری میکنند و این موضوع مشکلات چاپخانهها را تشدید میکند.
وی با اشاره به تغییر اساسی الگوی سفارش در صنعت چاپ، گفت: بازار چاپ از تیراژهای بالا فاصله گرفته و از تولیدات ۵ هزار، ۱۰ هزار و حتی ۱۰۰ هزار نسخهای گذشته به سمت سفارشهای محدود و چاپ دیجیتال حرکت کرده است؛ امروز ممکن است مشتری طرحی را در تلفن همراه خود نشان دهد و تنها دو برگ یا دو پوستر درخواست کند.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران استان کرمانشاه افزود: چاپ دیجیتال بسیاری از سفارشهای کوتاهتیراژ را به خود اختصاص داده و همین مسئله ساختار سنتی صنعت چاپ را تغییر داده است؛ بهگونهای که بسیاری از چاپخانههای قدیمی که زمانی در خیابانها و محلههای مختلف فعالیت داشتند، جای خود را به مراکز چاپ دیجیتال با دستگاههای پیشرفته دادهاند.
سعادت با بیان اینکه صنعت چاپ از نظر نوع فعالیت نیز از کمیت به سمت کیفیت حرکت کرده است، عنوان کرد: در گذشته بخش قابل توجهی از سفارشها در تیراژهای بالا انجام میشد، اما امروز مشتریان بیشتر بهدنبال چاپ محدود، سریع و متناسب با نیاز لحظهای خود هستند و این تغییر، اقتصاد چاپخانهها را تحت تأثیر قرار داده است.
وی یکی دیگر از چالشهای جدی صنعت چاپ را فرسودگی ماشینآلات دانست و گفت: برای ادامه فعالیت و رقابت در بازار امروز، چاپخانهها نیازمند نوسازی تجهیزات و استفاده از ماشینآلات جدید هستند، اما شرایط اقتصادی، مشکلات بانکی، افزایش نرخ ارز و پایین بودن بازگشت سرمایه، انگیزه سرمایهگذاری در این بخش را کاهش داده است.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران استان کرمانشاه تصریح کرد: کرمانشاه بهدلیل موقعیت جغرافیایی و هممرزی با عراق، ظرفیت بسیار مناسبی برای تبدیل شدن به یکی از مراکز صادراتی صنعت چاپ دارد و میتوان از این ظرفیت بهویژه در حوزه بستهبندی محصولات و سوغات استان استفاده کرد.
ظرفیت بازار عراق و فرصت توسعه بستهبندی محصولات
سعادت افزود: محصولاتی مانند نان برنجی، کاک و خرمایی که از سوغات و محصولات شناختهشده کرمانشاه محسوب میشوند، برای عرضه مناسب در بازارهای داخلی و خارجی به بستهبندی حرفهای و استاندارد نیاز دارند و صنعت چاپ میتواند در این زمینه نقش مهمی ایفا کند.
وی با اشاره به اینکه تعدادی از همکاران در صنعت چاپ برای ورود به بازار عراق و فعالیت در حوزه بستهبندی برنامههایی آماده کردهاند، گفت: با وجود این ظرفیتها، حمایت مؤثر و عملی از سوی دستگاههای متولی صنعت و همچنین ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت نگرفته و بسیاری از این برنامهها همچنان در حد طرح باقی ماندهاند.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران استان کرمانشاه کمبود نیروی انسانی متخصص را از دیگر مشکلات اساسی این صنعت عنوان کرد و افزود: نیروی متخصص در صنعت چاپ به اندازه کافی وجود ندارد و نسل جوان نیز رغبت گذشته را برای ورود و فعالیت در این حرفه نشان نمیدهد؛ بنابراین در کنار مشکلات اقتصادی، مسئله تأمین نیروی انسانی ماهر نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
سعادت با اشاره به جایگاه خاص صنعت چاپ در ساختار اداری کشور، گفت: صنعت چاپ از یک سو با حوزه صنعت و ماشینآلات و از سوی دیگر با حوزه فرهنگ و ارشاد اسلامی ارتباط دارد و همین قرار گرفتن در میان دو حوزه، گاهی روند پیگیری مسائل و مشکلات چاپخانهداران را پیچیده میکند.
وی ادامه داد: ماشینآلات صنعت چاپ دارای شناسه هستند و مجوزهای مربوط به فعالیت نیز از سوی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی صادر میشود؛ با توجه به اینکه کرمانشاه یک استان مرزی و کمبرخوردار است، در برخی موارد برای واردات ماشینآلات حمایتهایی انجام شده، اما این حمایتها بهتنهایی پاسخگوی نیاز صنعت چاپ نیست.
تسهیلات کمبهره و بلندمدت نیاز اصلی چاپخانهداران
رئیس اتحادیه چاپخانهداران استان کرمانشاه با بیان اینکه فعالان این حوزه بیشتر از تسهیلات بدون بهره، به تسهیلات کمبهره و بلندمدت نیاز دارند، تصریح کرد: در عمل زمانی که چاپخانهداران برای دریافت تسهیلات به بانکها مراجعه میکنند، با پاسخهایی مانند نبود اعتبار یا نبود منابع مواجه میشوند و به همین دلیل بسیاری از حمایتهایی که روی کاغذ وجود دارد، در مرحله اجرا به نتیجه نمیرسد.
سعادت تأکید کرد: اگر قرار است صنعت چاپ در کرمانشاه نوسازی شود و بتواند در حوزه صادرات، بستهبندی و بازار عراق حضور پیدا کند، باید زمینه سرمایهگذاری، تأمین ماشینآلات، دسترسی به تسهیلات مناسب و تأمین مواد اولیه فراهم شود؛ در غیر این صورت، ادامه فعالیت بسیاری از واحدها با دشواری بیشتری همراه خواهد شد.
وی با اشاره به سابقه خانوادگی خود در صنعت چاپ، گفت: خانواده ما از سال ۱۳۰۱ در حوزه چاپ فعالیت داشتهاند و من نسل سوم این حرفه هستم؛ این حرفه را از پدربزرگم به ارث بردهام و علاقه به چاپ موجب شده است با وجود تمام دشواریها همچنان در این حوزه فعالیت کنم.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران استان کرمانشاه افزود: سالهای زیادی را در کنار دستگاههای چاپ گذراندهایم و شبهای بسیاری پیش آمده که تا صبح در چاپخانه ماندهایم تا روزنامهها یا سفارشهای مردم بهموقع و با کیفیت مناسب چاپ شوند؛ بنابراین برای کسانی که با عشق وارد این حرفه شدهاند، سختیهای آن قابل تحمل بوده است.
سعادت با اشاره به پیشینه مطبوعاتی خانواده خود عنوان کرد: کرمانشاه در گذشته از استانهای دارای مطبوعات فعال بود و خانواده ما نیز در این زمینه سابقه داشت؛ از سال ۱۳۲۵ روزنامه «سعادت» را چاپ میکردیم و پدربزرگم مدیر روزنامه بود و یکی از عموها نیز در روزنامه «باختر» فعالیت داشت.
وی ادامه داد: پدرم نیز بهعنوان دومین چهره ماندگار صنعت چاپ ایران مورد تقدیر قرار گرفت و لوح مربوط به این عنوان را از وزیر دریافت کرد؛ این سابقه نشان میدهد که صنعت چاپ برای خانواده ما تنها یک شغل نبوده و با زندگی و هویت خانوادگی ما گره خورده است.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران استان کرمانشاه با اشاره به تغییر شرایط مطبوعات در سالهای اخیر، گفت: با گسترش اینترنت و شبکههای اجتماعی، میزان مطالعه روزنامههای کاغذی کاهش پیدا کرده است؛ امروز خبر در کانالهای تلگرامی و فضای مجازی در کوتاهترین زمان منتشر میشود و همین سرعت، بخشی از مخاطبان مطبوعات چاپی را کاهش داده است.
سعادت افزود: حتی بسیاری از دکههایی که در گذشته محل عرضه روزنامه بودند، امروز به کافه یا واحدهای تجاری دیگر تبدیل شدهاند و این تغییر را میتوان نشانهای از تحول جدی در شیوه دریافت اخبار و محتوای مکتوب دانست.
وی با وجود این تغییرات، کتاب و مطبوعات چاپی را همچنان دارای ارزش و لذت خاص خود دانست و گفت: لمس کتاب، بوی کاغذ و مرکب، ورق زدن صفحات و ارتباط فیزیکی با یک اثر چیزی است که نسخه دیجیتال نمیتواند بهطور کامل جایگزین آن شود؛ با این حال نمیتوان با فناوری مقابله کرد یا آن را از بین برد.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران استان کرمانشاه که در حوزه نشر نیز فعالیت دارد، بیان کرد: دو انتشارات با نامهای «آفتاب سعادت» و «آفتاب سعادت ایران» داریم، اما امروز بهدلیل افزایش شدید هزینهها، چاپ کتاب بسیار دشوار شده است و بسیاری از کتابها دیگر مانند گذشته به مرحله چاپ نمیرسند.
کاهش چاپ کتاب و دشواری فعالیت ناشران کرمانشاه
سعادت گفت: در گذشته با نویسندگان، استادان دانشگاه و فعالان علمی قرارداد داشتیم و در مقاطعی حجم سفارشها به اندازهای بود که همزمان با برگزاری نمایشگاه کتاب، چاپخانه با حجم بالایی از سفارش مواجه میشد؛ اما اکنون هزینههای چاپ افزایش یافته و فعالیت در حوزه نشر با دشواری بیشتری همراه شده است.
وی ادامه داد: در گذشته دانشگاه آزاد اسلامی برای کتابهای علمی و دانشگاهی حمایتهایی انجام میداد و بخشی از هزینه کتابها را تقبل میکرد؛ این حمایتها موجب میشد استادان دانشگاه انگیزه بیشتری برای تألیف داشته باشند و دانشگاه نیز از نظر تولید علمی و انتشار آثار، جایگاه بهتری پیدا کند، اما امروز دانشگاهها با مشکلات مالی مختلف حتی در پرداخت حقوق کارکنان مواجه هستند.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران استان کرمانشاه با اشاره به افزایش قیمت کتابهای تخصصی و دانشگاهی، اذعان کرد: امروز کتابهای علمی و مرجع به دلیل قیمت بالای کاغذ و سایر مواد اولیه بسیار گران تمام میشوند و از سوی دیگر، وابستگی مواد اولیه صنعت چاپ به خارج از کشور باعث شده افزایش نرخ ارز مستقیماً قیمت تمامشده کتاب را افزایش دهد.
سعادت افزود: در کنار کتاب چاپی، نرمافزارها و برنامههای مختلف امکان دسترسی به نسخه PDF و کتابهای صوتی را فراهم کردهاند و حتی در برخی موارد برای کتابهای صوتی از راویان مختلف استفاده میشود؛ این فناوریها بخشی از واقعیت امروز بازار نشر هستند و نمیتوان آنها را نادیده گرفت.
وی در پایان تأکید کرد: صنعت چاپ در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری به حمایت واقعی، نوسازی تجهیزات، تأمین مواد اولیه، تربیت نیروی متخصص و فراهم شدن امکان سرمایهگذاری نیاز دارد؛ کرمانشاه نیز به دلیل موقعیت مرزی و ظرفیتهای موجود در حوزه بستهبندی و صادرات، میتواند از این صنعت برای حضور در بازار عراق و تقویت زنجیره تولید و صادرات استان استفاده کند.
انتهای خبر/
منبع: شبکه اطلاعرسانی مرصاد