وی با بیان اینکه ولیفقیه در اندیشه شیعه از جایگاهی ممتاز برخوردار است، تصریح کرد: تعرض به این جایگاه، صرفاً متوجه یک شخص نیست، بلکه یکی از ارکان اعتقادی و سیاسی مکتب تشیع را هدف قرار میدهد و به همین دلیل، موضوع خونخواهی نیز از سطح یک مطالبه فردی فراتر رفته و ماهیتی اجتماعی، دینی و سیاسی پیدا میکند.
عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه با اشاره به آثار امنیتی چنین رخدادهایی، افزود: اگر در برابر تعرض به جایگاه رهبری واکنشی متناسب و بازدارنده صورت نگیرد، زمینه برای تکرار این اقدامات فراهم خواهد شد و این مسئله میتواند امنیت رهبران آینده و استمرار جامعه شیعی را با تهدیدهای جدی مواجه سازد.
غلامی با اشاره به تدابیر امنیتی درباره رهبران نظام اسلامی، عنوان کرد: استمرار حفاظت از جایگاه رهبری، خود گواه وجود تهدیدهای مستمر علیه این جایگاه است و چنانچه عاملان چنین اقدامات خصمانهای با هزینه متناسب روبهرو نشوند، احتمال تکرار رفتارهای مشابه افزایش خواهد یافت.
وی تأکید کرد: تقلیل مفهوم خونخواهی به روابط خانوادگی یا عواطف شخصی، نادیده گرفتن حقیقت این مفهوم است؛ زیرا مسئله اصلی، جایگاه حقوقی و دینی رهبری بوده و از این منظر، خونخواهی به امنیت، منافع و مصالح امت اسلامی ارتباط پیدا میکند.
عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه ادامه داد: هرچند رابطه عاطفی میان اعضای خانواده امری طبیعی است، اما هنگامی که موضوع به جایگاه رهبری مربوط میشود، مسئله از سطح روابط شخصی عبور کرده و در حوزه مسئولیتهای دینی، سیاسی و اجتماعی تعریف میشود.
غلامی با اشاره به ادبیات دینی شیعه، اذعان کرد: رهبر جامعه اسلامی در منابع دینی به منزله پدر معنوی امت شناخته میشود و بر همین اساس، خونخواهی نیز موضوعی عمومی است که همه اعضای جامعه اسلامی را دربر میگیرد و محدود به خانواده یا نزدیکان یک فرد نیست.
ابعاد حقوقی و بینالمللی خونخواهی
وی در ادامه با انتقاد از برخی دیدگاهها درباره کنار گذاشتن مفهوم خونخواهی، گفت: بخشی از این مواضع با انگیزههای سیاسی مطرح میشود و هدف آن، کمرنگ کردن جایگاه حقوقی و اعتقادی این مفهوم و تغییر چارچوب تحلیل آن است.
عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه افزود: برخی افراد با استفاده از تعابیری که جایگاه حقوقی رهبری را نادیده میگیرد، تلاش میکنند مفهوم خونخواهی را از بستر اصلی خود خارج کنند و حتی برخی از این جریانها را میتوان در زمره جریانهای نفوذی ارزیابی کرد.
غلامی تصریح کرد: بهکارگیری تعبیر «خونخواهی امام امت» این موضوع را وارد حوزه حقوقی میکند؛ به گونهای که علاوه بر ابعاد اعتقادی، واجد جنبههای حقوق دینی، حقوق اجتماعی، حقوق سیاسی و حتی حقوق بینالملل نیز خواهد بود.
وی با اشاره به جایگاه رهبران مذهبی و سیاسی در نظام بینالملل، عنوان کرد: رهبران ملتها از مصونیت و جایگاه ویژهای برخوردار هستند و تعرض به آنها صرفاً اقدامی علیه یک فرد نیست، بلکه پیامدهای گسترده حقوقی و سیاسی در سطح بینالمللی به همراه دارد.
عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه ادامه داد: همین مبانی حقوقی میتواند مستند جمهوری اسلامی ایران برای پیگیری عاملان چنین اقدامات و تعرضهایی باشد و این موضوع باید در چارچوب قواعد شناختهشده حقوقی و سیاسی نیز مورد توجه قرار گیرد.
پیوند خونخواهی با فرهنگ عاشورا
غلامی در بخش دیگری از سخنان خود با تبیین نسبت میان خونخواهی و نهضت عاشورا، گفت: میان انقلاب اسلامی و قیام امام حسین (ع) شباهتهای قابل توجهی وجود دارد و همانگونه که عاشورا موجب استمرار اسلام ناب و پویایی اندیشه شیعی شد، خون شهدا نیز میتواند منشأ حرکت، بیداری و حیات اجتماعی باشد.
وی با اشاره به مفهوم «ثارالله»، افزود: این تعبیر بیانگر نقش حیاتبخش خون در استمرار یک جریان الهی است و همانگونه که خون در کالبد انسان عامل تداوم حیات است، شهادت شخصیتهای بزرگ نیز میتواند جامعه را به حرکت، پویایی و تجدید حیات سوق دهد.
عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه خاطرنشان کرد: استمرار حضور گسترده مردم در آئینها و مراسم مرتبط با شهدا، نشاندهنده زنده بودن این جریان اجتماعی است و این حضور را میتوان امتداد همان مفهومی دانست که در فرهنگ عاشورا با عنوان «ثارالله» شناخته میشود.
غلامی با اشاره به بازتاب فرامرزی این جریان، گفت: آثار و پیامدهای این رخدادها محدود به ایران نیست و در کشورهای مختلف از جمله عراق، پاکستان، کشمیر و حتی برخی کشورهای آمریکای لاتین نیز نشانههایی از همبستگی و حمایت نسبت به این جریان مشاهده شده است.
مسئولیت جامعه اسلامی و اقتدار نظام
وی درباره وظایف مردم در این شرایط، گفت: مهمترین مسئولیت جامعه اسلامی، تبعیت از رهنمودهای رهبری، حفظ وحدت و عمل به فرامین صادرشده است و همین همراهی و انسجام، پشتوانه اصلی اقتدار و استحکام نظام اسلامی خواهد بود.
عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه افزود: شعار «لبیک یا سید مجتبی» نیز در همین چارچوب قابل تفسیر است و بیانگر آمادگی مردم برای تبعیت از تصمیمات و رهنمودهای رهبری در هر مقطع زمانی به شمار میرود.
غلامی در ادامه با تفکیک میان دو مفهوم «ادامه راه شهدا» و «خونخواهی»، عنوان کرد: ادامه دادن مسیر شهدا و پایبندی به آرمانهای آنها، وظیفه دائمی جامعه اسلامی است، اما نباید این مفهوم را با خونخواهی که دارای تعریف، فلسفه و کارکردی متفاوت است، یکسان تلقی کرد.
وی همچنین درباره برخی اظهارنظرها مبنی بر اینکه خدمت به مردم میتواند جایگزین خونخواهی باشد، تصریح کرد: خدمترسانی به مردم وظیفه ذاتی مسئولان اجرایی کشور است و نباید آن را معادل یا جایگزین مفهوم خونخواهی دانست.
عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه تأکید کرد: فلسفه اصلی خونخواهی، ایجاد بازدارندگی در برابر اقدامات مشابه است تا عاملان چنین رفتارهایی نسبت به پیامدهای اقدامات خود احساس هزینه کرده و از تکرار آن خودداری کنند.
غلامی حضور گسترده مردم در آئین تشییع قائد امت را نشانهای از تجدید بیعت با ولایت فقیه دانست و گفت: گستردگی این مراسم را میتوان تأئید و تثبیت جایگاه ولایت فقیه در افکار عمومی و نمایش انسجام و همبستگی اجتماعی ارزیابی کرد.
وی افزود: اگر امکان برگزاری مراسم مشابه در دیگر کشورهای اسلامی نیز فراهم میشد، استقبال گسترده مردم میتوانست نشان دهد که جایگاه ولایت فقیه و حمایت از آن، فراتر از مرزهای جغرافیایی جمهوری اسلامی ایران امتداد یافته است.
عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه در پایان با اشاره به نقش ولایت مطلقه فقیه در تقویت توان دفاعی کشور، گفت: توسعه ظرفیتهای دفاعی و افزایش قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران، از مهمترین دستاوردهای این رویکرد به شمار میرود و نقش تعیینکنندهای در حفظ امنیت، اقتدار و ثبات کشور ایفا کرده است.
انتهای خبر/
منبع: شبکه اطلاعرسانی مرصاد